Blanke vrouwen in een kwekerij

Henk van Zyl, aardappelboer in de Vrijstaat provincie, komt niet graag in de grote stad. Maar, zo moest hij gisteren voor de rechtbank toegeven, een rondrit door Johannesburg en Pretoria begin 2002 was beslist een inspiratiebron bij de uitwerking van zijn ideeën over de schepping van een nieuw Zuid-Afrika. Bij het zien van de hoogste kantoorgebouwen in de hoofdstad dacht Van Zyl de ideale plek gevonden te hebben voor een ,,kwekerij van een nieuwe Afrikaner natie''. Vul het gebouw met blanke vrouwen, insemineer ze met het juiste zaad en de redding van Zuid-Afrika is begonnen.

Henk van Zyl is een van de 22 verdachten, die terecht staan voor het beramen van `Operatie Popeye'. Zuid-Afrika hoorde daar eind 2002 voor het eerst van toen er in de zwarte woonwijk Soweto negen bommen ontploften. De aanslagen hadden het begin moeten zijn van een staatsgreep tegen de ANC-regering van president Mbeki. Maar het herstel van de voormalige boerenrepublieken van eind negentiende eeuw, zoals de coupplegers beoogden, werd met een reeks arrestaties verijdeld.

Tijdens de rechtszaak, die al meer dan een jaar duurt, hoorde Zuid-Afrika eerder al over de plannen van de zogeheten Boeremag om een opstand van de vijf miljoen blanken in Zuid-Afrika te orkestreren. Operatie Popeye zou beginnen met de inname van de militaire bases en de radiostations. Oud-president Mandela zou worden vermoord. De veertig miljoen zwarte Zuid-Afrikanen zouden in de oceaan worden gedreven, of over de grens met Zimbabwe worden gezet.

Henk van Zyl was niet meer dan een voetsoldaat, getuigde hij gisteren. De meeste plannen kwamen van Tom Vorster, leider van de Boeremag, die hem in 2002 langs de strategische plekken in de grote Zuid-Afrikaanse steden reed. Vorster wees hem op de zwarte woonwijk Hillbrow in Johannesburg die maar beter van de kaart kon verdwijnen. Het parlement in Kaapstad zou ook worden opgeblazen, net als de aandelenbeurs in Johannesburg.

De Zuid-Afrikaanse politie beweerde na de arrestaties van de leden van de Boeremag Zuid-Afrika van een grote dreiging te hebben gered. Het gevaar van rechts-extremisten wordt echter alom betwijfeld. Sinds de non-raciale verkiezingen in 1994 zijn partijen als de Afrikaner Weerstandsbeweging van het politieke toneel verdwenen. De Nationale Partij die de apartheid in de jaren veertig introduceerde, haalde bij de afgelopen verkiezingen slechts anderhalf procent van de stemmen en fuseerde dit weekend met het zwarte ANC. Of de Boeremag inderdaad de vijf miljoen Zuid-Afrikaanse blanken in opstand had weten te brengen, werd gisteren zelfs door Henk Van Zyl betwijfeld. Hj kreeg met zijn getuigenis de lachers op de hand op de publieke tribune en gaf toen toe: ,,Ik heb er ook geen woorden voor''.