Afghanen mogen in oktober kiezen uit 18 kandidaten

Één vrouw en zestien mannen, onder wie enkele beruchte krijgsheren, gaan het opnemen tegen de huidige interimpresident Hamid Karzai als Afghanistan op 9 oktober voor het eerst in zijn geschiedenis rechtsstreeks zijn president kan kiezen. Dat blijkt uit de kandidatenlijst die de nationale verkiezingscommissie gisteren heeft gepubliceerd.

Tot dusver hebben zich ruim 9,4 miljoen kiezers laten registreren, van wie 42 procent vrouwen – veel meer dan was verwacht. Door de aanhoudende onveiligheid in grote delen van het land liep de registratie grote vertragingen op en werd de oorspronkelijke beoogde verkiezingsdatum van juni onhaalbaar. Door de problemen is ervan afgezien de verkiezingen voor het parlement gelijktijdig te houden met de presidentsverkiezingen. Ze zullen nu volgend voorjaar plaatsvinden.

Volgens waarnemers is Hamid Karzai, de interimpresident die eind 2001 na de verdrijving van de Talibaan door de VS werd geparachuteerd als leider van de nieuwe Afghaanse regering, favoriet. Maar het is de vraag of hij er in slaagt in de eerste verkiezingsronde al meer dan de helft van het aantal stemmen in de wacht te slepen. Karzai beschikt, anders dan sommige krijgsheren, niet over een eigen politieke of regionale machtsbasis. Daarom is het voor hem van groot belang dat hij met de komende verkiezingen een overtuigend mandaat van het volk krijgt, waardoor een tweede, beslissende ronde niet nodig zou zijn. Onder zijn tegenstrevers zijn onder anderen de Oezbeekse krijgsheer Dostam, de onlangs afgetreden minister van Onderwijs, Yunus Qanooni, en de shi'itische krijgsheer Mohammad Muhaqiq.

De enige vrouwelijke kandidaat is de arts Masouda Jalal. Zij deed van zich spreken op de eerste loya jirga (grote vergadering) na de verdrijving van de Talibaan, in juni 2002, toen zij zich tegenkandidaat stelde bij de benoeming van Karzai tot interimpresident. Sommige afgevaardigden kritiseerden haar fel omdat ze zich in het openbaar uitte. Met haar optreden wilde zij ,,de wereld laten zien dat de Afghaanse vrouwen voortaan serieus genomen moeten worden'', reageerde Massouda Jalal toen. De Oezbeek Dostam heeft zijn machtsbasis in het noorden van Afghanistan. Hij staat bekend als een wrede veldheer, maar profileerde zich na de verdrijving van de Talibaan als een politicus, onder andere door zijn eigen politieke partij op te richten.

De Tadzjiek Qanooni vocht in de jaren '80 aan de zijde van beroemde commandant Massoud tegen de Sovjetbezetters. Later speelde hij een belangrijke rol bij de vorming van de Noordelijke Alliantie, de coalitie van verzetsgroepen tegen de Talibaan.