Terug naar de vulkaan en huis

De Verenigde Staten openden in 1995 de grenzen voor de inwoners van het kleine Caraïbische eilandje Montserrat toen een sluimerende vulkaan op uitbarsten stond. Nu, zo meldt de Amerikaans krant The New York Times, zetten de VS de eilandbewoners het land uit: omdat de vulkaan nog steeds op uitbarsten staat.

De Soufrière Hills-vulkaan barstte tien jaar geleden plotseling uit, en veranderde het paradijselijke eiland in een inferno. De 7.000 eilandbewoners hoopten dat de vulkaan tot bedaren zou komen, maar de explosies van steen, as en giftige gassen – die soms tot tweehonderd meter hoog werden gespuwd – verdreven hen uiteindelijk. Tweederde van Montserrat is nog steeds begraven onder vulkanisch puin, de hoofdstad Plymouth is vernietigd en de vulkaan barst vrijwel ieder jaar uit. Ook vrijdag werden er nog giftige gassen waargenomen, zo meldt het Montserrat Volcano Observatory op zijn website.

De meeste bewoners vertrokken naar nabijgelegen eilanden of Groot-Brittannië (Montserrat is sinds de zeventiende eeuw een Britse kolonie), een klein aantal vertrok naar de VS. En omdat het eiland niet veilig was, werden hun toeristenvisa omgezet in een ,,tijdelijk beschermde status'' die ieder jaar werd verlengd zolang de vulkaan bleef spuwen.

Nu, onder het nieuwe, strengere Amerikaanse immigratiebeleid, moeten de ex-eilandbewoners alsnog terug – niet omdat het inmiddels veilig is, maar omdat het voorlopig niet veilig zal worden op Montserrat. ,,De vulkanische activiteit zal in de nabije toekomst niet ophouden'', zo schrijven ambtenaren van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid op basis van een rapport van deskundigen die de komende twintig jaar uitbarstingen voorspellen. ,,Daarom is het niet langer een tijdelijke ontregeling van de leefomstandigheden die Montserrat ervan weerhoudt op een adequate manier de terugkeer van haar burgers te garanderen.''

Het ministerie, dat na de aanslagen van 11 september 2001 in de VS werd opgericht, vergelijkt de eilandbewoners met onder meer Bosniërs, die na de oorlog terugkeerden, en Salvadoranen die terugkeerden toen de puin van een orkaan was opgeruimd. ,,Het is slechts een tijdelijke maatregel. In deze zaak lijkt er echter geen einde te zijn'', aldus een ambtenaar van het ministerie.

De eilandbewoners moeten voor februari de VS hebben verlaten. Als ze niet willen terugkeren naar Montserrat adviseert het ministerie een verhuizing naar Groot-Brittannië. Het Britse consulaat wist volgens de New York Times niets van de maatregel af.