Europa ontdekt vrijwillig terugkeerbeleid

Vluchtelingenbeleid gebaseerd op vrijwillige terugkeer van uitgeproduceerden wint in Europa aan populariteit. Naast Frankrijk en Duitsland, die al geruime tijd over wetgeving en ervaring op dit gebied beschikken, zijn ook landen als het Verenigd Koninkrijk, Portugal en Denemarken recentelijk tot wetgeving overgegaan. Landen als Nederland, Zweden, Italië en Hongarije experimenteren met vrijwillig terugkeerbeleid, en stellen er geld voor beschikbaar.

Dit blijkt uit een inventarisatie door de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) van het terugkeerbeleid in 27 Europese landen (de 25 EU-lidstaten plus Noorwegen en Zwitserland). Door het geven van geld aan uitgeprocedeerden of het bieden van scholing met het oog op werk in het land van herkomst, hebben diverse Europese landen het aantal terugkerenden met succes weten te vergroten. Gisteren werd bekend dat in Nederland vorige maand 353 uitgeprocedeerden vrijwillig vertrokken, de meesten richting Angola, Iran, en Servië. IOM-directeur De Dyker sprak van ,,een duidelijke trend naar een boven.''

De inventarisatie van de IOM is begin dit jaar gemaakt op verzoek van de Nederlandse Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ), een adviesorgaan voor regering en parlement. Het advies was gevraagd met het oog op het naderend Nederlands EU-voorzitterschap. Dit heeft een gezamenlijk Europees asiel- en terugkeerbeleid als een van de prioriteiten. In mei stelde de ACVZ één Europese aanpak voor om ervaringen met terugkeerbeleid beter toegankelijk te maken, ook voor de tien nieuwe EU-lidstaten. ,,Uit het rapport van de IOM blijkt dat alle landen min of meer hetzelfde doen, en dat het aantal mensen dat vrijwillig terugkeert nog steeds een fractie is van de grote groep die gedwongen wordt uitgezet'', zegt ACVZ-voorzitter T.J.P. van Os van den Abeelen.

Uit het rapport Return Migration, Policies and practices in Europe van de IOM blijkt dat de aantallen vrijwillig terugkerenden per land sterk fluctueren. Ze hangen onder meer af van de eerdere toevloed van asielzoekers en van de omvang van de groep die gedwongen wordt terug te gaan. De IOM trekt de conclusie dat het ,,,minder moeilijk is voorbeelden van geslaagde vrijwillige terugkeer te vinden dan van gedwongen terugkeer.'' Daarnaast zijn de kosten van vrijwillige terugkeer gemiddeld genomen lager en is het humanitair gehalte hoger, aldus de IOM.

TERUGKEER: pagina 3

hoofdartikel: pagina 7