DCA van alle kanten in voortbestaan bedreigd

De Antilliaanse luchtvaartmaatschappij DCA heeft grote financiële problemen. Duizenden reizigers zijn gestrand. Concurrenten azen op de routes.

De volstrekte onduidelijkheid over financiën en toekomst van de Antilliaanse luchtvaartmaatschappij Dutch Caribbean Airlines (DCA) blijft ook na het afgelopen weekeinde bestaan. Toen besloot de eilandsraad van Curaçao het bedrijf een overbruggingskrediet van 3,3 miljoen euro te geven.

Met dat bedrag kunnen onder meer toestellen worden geleasd om DCA-passagiers naar huis te brengen die aan beide zijden van de oceaan zijn gestrand toen DCA niet meer kon vliegen. DCA heeft namelijk geen toestellen meer voor de mid-Atlantische route sinds de faillissementen van de opeenvolgende partners Sobelair en Air Holland. Daarna volgde motorpech en andere malaise bij geleasde toestellen. De KLM bood aan een Boeing 747 ter beschikking te stellen, maar DCA had de benodigde 375.000 dollar (305.000 euro) niet. De regionale vluchten worden nog wel met DCA-toestellen uitgevoerd, maar ook deze staan vaak voor reparatie aan de grond.

Om voor het overbruggingskrediet in aanmerking te komen, moet DCA toestaan dat de Stichting Overheids Accountants Bureau (SOAB) controleert of het geld ook daadwerkelijk wordt gebruikt om gestrande passagiers op te vangen. Daarnaast zal de SOAB de boeken van DCA van de afgelopen jaren onderzoeken, want vanaf de oprichting in december 2000 heeft de luchtvaartmaatschappij nog geen goedgekeurde jaarrekeningen laten zien.

Ook wordt een commissie opgericht die alle mogelijkheden gaat onderzoeken `opdat de internationale en regionale vluchten gegarandeerd worden, rekening houdende met de macro-economische effecten van de luchtverbindingen'. De DCA-directie denkt daarbij aan een doorstart via de nog niet operationele zusteronderneming van DCA, Curaçao Airlines, al dan niet samen met een strategische partner.

Maar het is ook denkbaar dat andere luchtvaartmaatschappijen de verbindingen kunnen garanderen.

Luchtvaartgroep Exel van de Nederlandse zakenman Erik de Vlieger voert al vluchten uit tussen Bonaire en Curaçao onder de naam BonairExel en start binnenkort ook vanaf Aruba met ArubaExel. De Exel-groep heeft ook interesse voor Winair, de op Sint-Maarten gevestigde luchtvaartmaatschappij die de verbindingen tussen de Bovenwindse Eilanden onderhoudt.

Winair, dat eigendom is van de Antilliaanse regering, verkeert ook in financiële problemen en moet een strategische partner vinden. Omdat het niet ondenkbaar is dat DCA straks wegvalt, en omdat Winair de luchtverbinding naar Curaçao niet kan overnemen, is de Antilliaanse regering bereid de Exel-groep voor korte tijd een vergunning te verlenen voor de intereilandelijke vluchten, bevestigt Vervoersminister Leeflang. De vergunning geldt dan een zogenoemde wet-lease waarbij een toestel met bemanning wordt ingehuurd van derden. ,,Later kan worden bekeken of de Exel-groep de strategische partner van Winair kan worden'', aldus Leeflang.

Een doorstart van DCA via een subsidie van de Curaçaose overheid van tientallen miljoenen euro's wordt intussen steeds onaannemelijker. De voorganger van DCA was de Antilliaanse Luchtvaartmaatschappij (ALM), eigendom van de Antilliaanse overheid. Aan de ALM gerelateerde bedrijven zijn failliet gegaan.

Maar de problemen bij ALM zijn deels overgedragen op DCA. Bij het opstarten van DCA in december 2000 ,,ontstonden raakvlakken tussen de operaties van de per 15 november 2002 failliet verklaarde Air ALM en DCA'', schrijft DCA-directeur M. Evertsz in het businessplan voor de maatschappij dat hij onlangs naar de eilandsraad stuurde.

Door die `raakvlakken' hangt DCA nu een claim van 55 miljoen euro boven het hoofd die is ingediend door curatoren van de failliete ALM-bedrijven. De claim was al in september 2003 aan de rechter voorgelegd, maar de zaak werd aangehouden om te bezien of het bedrag via bemiddeling lager kon uitkomen. In mei dit jaar liep dit overleg vast. De zaak staat volgende maand weer op de rol.

Als de ALM-curatoren in het gelijk worden gesteld, heeft het geen enkele zin om met DCA of Curaçao Airlines een doorstart te maken, omdat dan eerst 55 miljoen euro aan subsidie van het eiland naar de afwikkeling van het ALM-faillissement vloeit. En dan zijn de schulden van DCA zelf nog niet eens gesaneerd.

De DCA-directie zegt dat door het niet kunnen financieren van het liquiditeitstekort van DCA de exploitatie van de regionale vluchten aanzienlijk duurder uitviel dan was voorzien. Het tekort dat DCA hierbij opliep steeg van 3,5 miljoen euro in 2000 naar bijna 13 miljoen in 2003.

De mid-Atlantische route zou winst kunnen maken en deed dat ook in 2001 (4,1 miljoen euro) en in 2002 (800.000 euro). Maar in 2003 leed het bedrijf op deze route een verlies van 300.000 euro. Toch houdt DCA vol dat de mid-Atlantische route winstgevend is.

Volgens de – dus niet goedgekeurde – jaarrekeningen bedraagt de totale schuld van DCA inmiddels 40 miljoen euro, 5 miljoen euro meer dan een maand geleden in het businessplan voor een doorstart werd genoemd.