Vierhonderd keer een spontane houding zoeken

Deze zomer studeerden aan de kunstacademies weer honderden jonge kunstenaars af. In een korte serie afgestudeerden vandaag Jos van der Linden van de Kunstacademie in Den Bosch.

Tijdens de examenexpositie van de kunstacademie van Den Bosch heeft iemand kiekjes tegen de gangmuur geplakt. In een meterslange strip die om de hoek doorgaat, vijftien meter verderop weer een hoek omgaat en nog eens tien meter verder pas ophoudt. Honderden foto's, tien bij vijftien, glanzend.

Jos van der Linden (25), vorige maand afgestudeerd in de richting `Beeldhouwen en andere media' had er zin in. ,,Oud Gastel, gem. Halderberge, Welkom!'', staat er op zo'n echt Nederlands blauw plaatsnaambord. Jos staat er voor met een hand onder zijn trui zodat je een stuk van zijn buik ziet. Op de foto daarnaast: ,,Stampersgat, gem. Halderberge.'' Nu staat hij met de handen in de zakken tussen de brandnetels. In Dinteloord laat hij zijn mobieltje zien, in Oud Vossemeer trekt hij de kraag over zijn neus. Zo gaat het verder langs tientallen Nederlandse dorpen waar je vaak nog nooit van hebt gehoord.

Soms reageert hij op het bord of plukt hij een bloemetje uit de berm. In Son en Breugel zit hij achter het bord in zijn auto. In Hoornaar houdt hij een hand achter zijn oor. In Leerdam sneeuwt het. In St. Oedenrode (,,Het groenste dorp van Europa 2000'') is hij achter het bord verdwenen. Het gaat maar door.

Ook in zijn andere werk is zelfvermenigvuldiging een belangrijk thema. Zo is hij te zien in de video Bietboks 2 als een zevenmans rapgroep, op een klassefoto als achttien keer zichzelf en op een andere schoolfoto vult hij een klas een keer of vijftig als iemand anders.

,,Ik zet de camera op het statief, zet de zelfontspanner op tien seconden en ga een beetje impulsief elke keer in een andere houding staan. Bij de plaatsborden is me dat vierhonderd keer gelukt.'' Son en Breugel vindt hij één van de mooiste. ,,Daar heb ik het langst over gedaan om alles goed te zetten, wel dertig seconden, echt uitgekiend.''

Met zijn serie reageert Van der Linden op de tendens dat reizigers steeds verdere bestemmingen opzoeken. Terwijl Nederland vol onbekende plaatsen zit. ,,Op 12 november 2003 ben ik begonnen in Den Bosch. Op een wegenkaart streep ik met een fluostift aan waar ik geweest ben.'' De foto's hangen niet kriskras of alfabetisch, maar in de volgorde van de routes die hij gereden heeft. ,,Het breidt zich uit als een virus, het wordt groter en groter. Ik ga in de vakantie een weekje richting Friesland om daar de gebieden uit te kammen.''

Hij schat dat er misschien wel vijfduizend foto's komen. ,,Noord-Brabant is bijna klaar, maar mijn schoonouders hebben laatst bij Keent een bord gezien dat ik niet heb. Ik ga terug, het moet compleet, anders is het niet af.'' Hij wil er een website van maken waar mensen commentaar en tips kunnen geven en zoekt een uitgever voor het boek.

Voor zijn videowerk noemt hij als inspiratie de Nederlandse kunstenaar eddie d die net als hij `scratchvideo's' maakt met ritmische montages van korte fragmenten. In de Bietbox 2 rapclip komt hij zeven keer van links het beeld in met een andere beweging en geluid. Op het hoogtepunt spelen alle Van der Lindens samen, om daarna weer een voor een rechts af te gaan. Einde clip. Hij bewondert kunstenaars als Anthony Goicolea en Paul M. Smith die ook foto's met meervoudige personen maken. Hij noemt hun werk wel veel verhalender en wil ook zelf in de toekomst meer nadenken en scènes regisseren.

,,Heel misschien'' gaat hij een tweede fase volgen. ,,Maar eerst een jaartje flink rondkijken en meedoen aan festivals en wedstrijden. Kijken wat er op me afkomt.''

Dit is deel 5 van een serie. De vorige afleveringen staan op www.nrc.nl. Tot 15 augustus is werk van Jos van der Linden te zien in galerie Hüsstege in Den Bosch.