Intercultureel contact met insecten

Bij het kookconcert Patatboem krijgen de bezoekers het resultaat van de voorstelling opgediend: een heerlijke, luchtige maaltijd met stukjes biefstuk en iets met fruit en zuivel toe. Regisseur Peter de Bie van de Vlaamse groep Laika, die al eerder kookvoorstellingen maakte, werkt dit keer samen met orkestleider Peter Vermeersch. Het restaurant is prachtig: lange rode eettafels staan schuin aflopend rondom een keukenarena waar zeven koks/musici op ritmische wijze een maaltijd bereiden, geregeld het kookgerei neerleggend om wilde jazz te spelen. Het is een genot om de spelers in een strakke choreografie te zien hakken, knippen, snijden en roeren, in de voorbeeldige, glimmende orde van de keuken. Heel anders dan thuis.

Festivals lenen zich uitstekend voor interactief theater – voorstellingen waarbij de toeschouwers niet stil hoeven te zitten in theaterstoelen, maar mogen rondlopen en meedoen, het liefst op een vreemde locatie. Op het Bossche theaterfestival Boulevard staan deze keer veel jonge theatermakers die locatievoorstellingen speciaal voor het festival maakten.

Jeugdtheatergroep Artemis laat ons voor Visite rondlopen door hun eigen gebouw. We zien vijf korte dialogen, resutaten van een schrijfproject om nieuwe schrijvers voor het jeugdtheater te kweken. Om het werk-in-uitvoering-karakter voor de kinderen duidelijk te maken, worden rondom de dialogen de werkgedachtes van de schrijvers voorgelezen, waaruit blijkt dat ze onzeker zijn over hun keuzes. Vooral het einde vinden ze moeilijk. Die begeleidende teksten doen afbreuk aan de dialogen.

En de meeste teksten zijn toch al onaf en niet verrassend. Lies Visschedijk schreef er maar liefs drie, met als uitblinker Waar dan?, over een demente moeder en haar dochter. Deze dialoog is strak en scherp, vooral op de momenten dat de moeder de klachten over haar vergeetachtigheid terugkaatst naar haar dochter. Filmacteur/scenarist Marc van Uchelen had een dankbaar onderwerp in Poepen en piesen en weet daar toch wat onverwachte draaien aan te geven.

De `geheime locatie' van Ruim, een mimevoorstelling van regisseuse Boukje Schweigman, is het leegstaande monument Het Kruithuis. Maar dat ontdekken we pas als we er uitkomen. Eerst worden we liggend in een tractoraanhangwagen een stal binnengereden, waar een oudere man omwikkeld met touwen uit de hemel neerdaalt; een god die ons rondleidt in zijn alternatieve scheppingsverhaal.

We lopen door het gebouw en we zien vanonder stenen wegkruipende insectwezens. Op zolder worden we op een draaischijf gelegd met boven ons dezelfde wezens die nu als vleermuizen aan het plafond hangen. Daarna volgt duisternis en ijl gezang. Op een binnenplaats komen de schepsels, inmiddels gewoon lopend, glimlachend, op ons af. De eerste ontmoeting tussen twee culturen, waarbij de blijmoedige, open uitstraling van de wezens aanstekelijk werkt. De poorten gaan open en de wezens betreden voor het eerst onze wereld. Blij rennen ze achter de auto's aan of klimmen in een lantaarnpaal. Hun verwondering verandert ook onze blik op de buitenwereld.

Voor haar afstudeervoorstellingen Benen en Klep kreeg Boukje Schweigman (1974) vorig jaar zowel de Ton Lutz Prijs als de Top Naeff Prijs. Afgelopen jaar maakte ze de voorstelling Grond met de oude danser Jaap Flier, die nu in Ruim voor God speelt. Voor Ruim werkt ze samen met vormgever Menno Vinke, die het Kruithuis op wonderbaarlijke wijze heeft getransformeerd tot theaterdoolhof. Schweigman biedt vreemde beelden en geluiden, zintuiglijke gewaarwordingen, die de werkelijkheid en beetje schuin zetten. Een duidelijk verhaal of idee biedt ze niet, je kunt haar werk het beste maar zo onbevangen mogelijk ondergaan.

Festival Boulevard: 1. Ruim door Boukje Schweigman. 2. Visite door Artemis. 3. Patatboem door Laika. Gezien 8 aug Den Bosch. Aldaar t/m 15/8. Inl. 0900-3372 7233 of www.festivalboulevard.nl