`Grote natie China' is een slecht verliezer

`Lang leve de Chinees-Japanse vriendschap', staat er op het spandoek van een in het blauwe tenue van het Japanse voetbalteam gestoken voetbalfan, die samen met een kleine groep mede-Japanners de tocht naar het Stadion voor de Arbeiders in Peking en de confrontatie met een overweldigende hoeveelheid vijandige Chinese fans heeft aangedurfd.

Van die `vriendschap' was zaterdagavond hoegenaamd niets te merken. Als het Japanse volkslied opklinkt in het stadion, wordt dat vanaf de tribunes volledig overstemd door het boegeroep, de toeters en de trommels van de 65.000 Chinese voetbalfans in het stadion. De Japanse ambassade had de Japanse fans van tevoren afgeraden om zich in het Japanse tenue over straat te begeven, uit angst dat ze zouden worden gemolesteerd door Chinese fans.

De haat tegen Japan zit diep in China, en een wedstrijd China-Japan maakt nog veel heftiger emoties los als een wedstrijd Nederland-Duitsland bij ons. ,,Ik heb meer sympathie voor de Duitsers dan voor de Japanners'', verklaart een Chinese man van een jaar of vijftig in het stadion. ,,De Duitsters hebben hun oorlogsverleden onder ogen gezien en hun spijt betoond, maar op de excuses van Japan zitten we nog steeds te wachten.''

Twee dagen vóór de wedstrijd had de Japanse premier Koizumi officieel zijn beklag bij China gedaan over anti-Japanse uitingen van Chinese fans tijdens eerdere wedstrijden van Japan bij het toernooi om de Azië Cup in China. ,,Sportevenementen moeten geen politieke lading krijgen'', zo verklaarde hij tegenover de pers. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken sloeg terug door te stellen dat de Japanse media het anti-Japanse gedrag van de Chinese fans erg hadden opgeblazen, en dat het maar om heel sporadische incidenten ging. China beloofde wel de Chinese fans zo veel mogelijk in toom te houden.

Dat wilde deze zaterdag niet erg lukken, ondanks de aanwezigheid van zeker vijfduizend man politie en militairen met helmen en schilden. Zij hielden de supporters in en rond het stadion nauwgezet in de gaten. De sfeer in het stadion is vanaf het begin veel grimmiger dan bij China's wedstrijden tegen Irak en Iran, al was ook toen al het boe-geroep van de Chinese fans niet van de lucht zodra een tegenspeler de bal ook maar durfde aan te raken.

Tijdens de eerste helft gaat alles nog goed: Japan scoort, maar China ook, en de kansen lijken gelijk verdeeld. Als het rust wordt in het bloedhete stadion, zijn de Chinese fans er nog volop van overtuigd dat China gaat winnen. ,,China is een grote natie. Dat gaan we nu dus ook op voetbalgebied laten zien. We winnen zeker van Japan'', vertelt een man die al zwetend met een Chinese vlag staat te zwaaien. ,,Ik haat Japan en alle Japanners'', voegt een dikke man met een kaalgeschoren hoofd daaraan toe. ,,Ze hebben ons land acht jaar lang bezet. Ik heb ook een hekel aan Amerika, maar als ik moet kiezen, dan heb ik toch nog liever Amerika dan Japan.''

Als het na de pauze 2-1 wordt voor Japan, daalt er een diepe stilte over het stadion neer. Het lijkt wel alsof zowel fans als spelers het niet kunnen geloven. Het duurt ook even voordat het doelpunt wordt toegekend, want naar alle waarschijnlijkheid was er sprake van een Japanse handsbal. Als het net voor het einde van de wedstrijd ook nog eens 3-1 wordt, verliest het publiek alle hoop. Heel veel mensen wachten het einde van de wedstrijd niet meer af, ze gooien hun rode vlaggen op de grond en ze druipen gedesillusioneerd en in stilte af.

Bij de prijsuitreiking is er vrijwel niemand meer aanwezig, en de Nederlandse trainer Arie Haan en zijn assistent weigeren uit frustratie om samen met de Chinese spelers hun zilveren medaille in ontvangst te nemen.

Maar niet iedereen druipt stilletjes af. Een aantal Chinese fans ontlaadt hun woede en frustratie door het verbranden van Japanse vlaggen, het zingen van nationalistische liederen en het uitschelden van Japan en de Japanners.

Tot grootschalige ongeregeldheden komt het niet, maar toch geeft het Chinese supportersgedrag ook voor de toekomst te denken. Want hoe prettig is het straks bij de Spelen van 2008 voor olympische sporters als ze moeten spelen in een stadion met overwegend Chinees publiek, dat misschien niet eens het respect heeft om in stilte naar hun volksliederen te luisteren?

Ruststand 1-1. 22. Fukunishi 0-1, 31. Le Ming 1-1, 65. Nakata 1-2, 90. Tamada 1-3. Tsch: 65.000.