FC Utrecht zet rammelend Ajax onder spanning

Met gefronste wenkbrauwen zal Johan Cruijff gisteren hebben gekeken naar het duel om de trofee die naar hem is vernoemd. Niet omdat FC Utrecht de schaal uit zijn handen in ontvangst mocht nemen. Evenmin wegens het feit dat landskampioen Ajax een week voor de competitie nog aan alle kanten blijkt te rammelen. Maar toch vooral omdat Wesley Sneijder ontbrak in de basisopstelling. Tijdens het recente EK in Portugal hamerde Cruijff er in zijn commentaren bij voortduring op dat Sneijder een vaste plek moest krijgen in het Nederlands elftal. Bondscoach Dick Advocaat negeerde dat goed bedoelde advies. Hij koos voor Clarence Seedorf. En nu blijkt ook Ronald Koeman zich weinig aan te trekken van zijn voormalige leermeester. Zelfs niet als hij vanaf de tribune meekijkt.

Koeman wil bovendien vandaag een hartig woordje spreken met Sneijder. De Ajax-trainer denkt dat de middenvelder zich ernstig heeft misdragen. Hoewel Sneijder na een uur goed inviel en zijn elftal in de tweede helft (tijdelijk) op voorsprong bracht. Maar na het maken van dat doelpunt (2-1) liep hij triomfantelijk naar de zijlijn, wees enkele keren naar de bank waar de verbouwereerde Koeman zat en slaakte vervolgens een aantal kreten. Op tv was dat goed waar te nemen, zo constateerde Koeman direct na de wedstrijd. Wellicht dat hij er goed aandoet vandaag eerst een liplezer te raadplegen, want velen meenden in de bewegingen van de mond de woorden ,,fuck you'' te herkennen.

Sneijder deed na afloop van de desastreus verlopen wedstrijd voor Ajax geen moeite dat te ontkennen. Maar voor de vele microfoons haastte hij zich wel te verklaren dat hij niet naar Koeman had gewezen. En de bekende Engelse terminologie had hij tegen zichzelf gebezigd. ,,Ik was door het dolle heen. Ik dacht op dat moment (elf minuten voor het einde van de zuivere speeltijd, red.) het winnende doelpunt te hebben gemaakt. Tegen FC Utrecht nog wel, de club uit de stad waar ik vandaan kom. Dan is het toch logisch dat er emoties naar boven komen?''

Het zal moeten blijken of Koeman genoegen neemt met deze verklaring. Het ligt meer voor de hand dat Sneijder juist gefrustreerd was omdat hij er weer eens naast stond. Terwijl Van der Vaart, de concurrent die hem min of meer uit het elftal houdt, toch weer geen grootse wedstrijd speelde. ,,Ik ben prima in vorm'', zei Sneijder nog. En dan kun je je trainer wel wat doen als hij je juist voor de ogen van je grote beschermheer en juist tegen de club uit je eigen stad buiten het elftal laat.

Koeman ging er dan ook niet vanuit dat Sneijder wat oerkreten tegen zichzelf had geroepen. ,,Je mag best blij zijn met een doelpunt. Maar je moet daarbij niet je teleurstelling uiten over je reserverol. Escudé en Grygera, een Tsjechische international nog wel, zaten eveneens op de bank. En zij zullen daar ook niet blij mee zijn geweest.''

Ondertussen mogen de aanhangers van Sneijder zich afvragen waarom trainers die dagelijks met hem werken de tweebenige middenvelder (nog) niet optimaal benutten. Of zijn Koeman en Advocaat te behoudend, dan wel te realistisch om een speler op te stellen die niet goed kan verdedigen? Het wordt volgende week interessant te zien hoe Cruijff-adept Van Basten bij het Nederlands elftal met het jonge fenomeen omspringt.

Afgezien van de kwestie-Sneijder had Koeman nog wel een paar andere zaken om zich druk over te maken. Aanvallend oogde Ajax in de eerste helft vooral via de vleugels machteloos. Soetaers kreeg na rust een rode kaart wegens een trappende beweging tegen Jean-Paul de Jong, hoewel de Utrechter als eerste natrapte. De linksbuiten werd echter nauwelijks gemist, al gaf hij bij de eerste treffer van Pienaar wel het beslissende passje vanaf de achterlijn. Tot dat moment, waarbij de jonge FC Utrecht-doelman Joost Terol de van richting veranderde bal net achter de doellijn stopte, was de inbreng van Soetaers nihil geweest. Als excuus gold wel dat de Belg zelden werd aangespeeld. Als hij de bal kreeg was het van een tegenstander.

Op het middenveld moest Van der Vaart nog wennen aan zijn nieuwe rol. En in de defensie gebeurden de gekste dingen toen Utrecht in de tweede helft wat druk ging zetten. Ook Stekelenburg deelde in de malaise door een voorzet van Van den Bergh los te laten, waarna invaller Hans Somers 3-2 kon maken. Koeman wilde geen namen noemen, sprak over een collectief falen, maar vroeg zich toch openlijk af waarom Nigel de Jong bij de gelijkmaker van Utrecht Stefaan Tanghe de gelegenheid had gegeven in te koppen. Ook toen verzorgde Van den Bergh de voorzet en stond Somers op de goede plek om te scoren. De vierde Utrechtse treffer (95ste minuut) kwam op naam van de aantrekkelijke aanwinst Darl Douglas (ex-Heracles, ex-Haarlem) maar ging heel knullig via het been van Maxwell langs Stekelenburg.

Ajax zat in zak en as. Voor Utrecht was deze overwinning een opsteker voor het nieuwe seizoen. En dat in een krankzinnige wedstrijd. De eerste helft was zo saai dat de 33.000 toeschouwers in de snikhete Arena zaten in te dutten, in de tweede helft gebeurde er te veel om op te noemen. Een bal op de lat, zes doelpunten en twee rode kaarten. Want ook Broerse moest (met een tweede gele kaart) het veld verlaten. De bekerwinnaar doorbrak niettemin in de negende editie van de Johan Cruijff Schaal als eerste de zegereeks van de top drie (Ajax, Feyenoord en PSV). De Belg Hans Somers is bij Utrecht de vervanger van Pascal Bosschaart, die naar Feyenoord vertrok. Hij speelde vijf seizoenen voor Lierse SK en drie voor het Turkse Trabzonspor maar kwam met een conditionele achterstand naar de Domstad door een operatie. Met het 4-2-3-1-systeem heeft trainer Foeke Booy een strategie ontwikkeld waarmee hij het de beter bedeelde clubs moeilijk kan maken. In zijn concept zit ook een soort ruit op het middenveld, al mag je dat woord na het tijdperk-Advocaat niet meer gebruiken.

Ruststand 0-0. 52. Pienaar 1-0, 70. Schut 1-1, 79. Sneijder 2-1, 85. Somers 2-2, 89. Somers 2-3, 90. Douglas 2-4. Schds: Van Egmond. Tsch: 33.500. Rode kaart: 53. Soetaers (Ajax), 77. Broerse (FC Utrecht/2 x geel).