Veilige Spelen in bewaakte veste Athene

Niets wordt aan het toeval overgelaten en dus is Athene in de aanloop naar de Spelen veranderd in een zwaar beveiligde veste. ,,Dit heeft niets meer met vrede en vriendschap te maken.''

Vier woorden liggen direct betrokkenen bij de voorbereidingen van de Olympische Spelen die vrijdag in Athene beginnen, voor in de mond: dit worden veilige Spelen. Ruim 1 miljard euro is uitgetrokken om deze woorden kracht bij te zetten.

In en rond de hoofdstad is een veiligheidscordon van ongekende omvang opgetrokken. In het centrum zijn honderden camera's opgehangen, waarvan drie weken geleden de eerste al onklaar werden gemaakt door Grieken die hoorndol worden van de verscherpte beveiligingsmaatregelen. Zes Patriot-raketten worden tijdens de Spelen op scherp gesteld om elk vliegtuig dat zonder toestemming het luchtruim boven Athene kiest, zonder pardon neer te halen. Daarenboven zullen speciale NAVO-verkeningsvliegtuigen het luchtruim bewaken en NAVO-schepen de zeeën rond Griekenland controleren. In de haven van Piraeus, waar 13.000 bezoekers en officials worden ondergebracht op luxe cruiseschepen, wordt niets aan het toeval overgelaten. Het is alles veiligheid wat er blinkt. Een zeppelin, uitgerust met toezichtcamera's, is tot het einde van de Spelen 24 uur in de lucht – tenzij harde wind het opstijgen onmogelijk maakt, zoals vorige maand bij een test het geval was. Op de grond worden 70.000 politiemensen en militairen ingezet om de veiligheid van deelnemers, Atheners en bezoekers te garanderen.

Inmiddels is tussen Griekenland en de VS overeenstemming bereikt over het zenden van gewapende Amerikaanse soldaten naar Griekenland. In totaal komen vierhonderd soldaten van de US Special Forces. Volgens de Griekse wet mogen buitenlandse veiligheidsmensen in het land geen wapens dragen, maar de Grieken maken een uitzondering op grond van het internationale beveiligingsprotocol. Volgens minister van Openbare Orde, Giorgos Voulgarakis, gaat het niet om de beveiliging van de sporters, maar heeft het toestaan van wapens vooral te maken met het verwachte bezoek van (ex)staatshoofden, zoals oud-president Bush, en andere hoogwaardigheidsbekleders. ,,Er zijn specifieke protocols die los staan van de Spelen'', aldus Voulgarakis. Hij sprak berichten in de Griekse pers, als zouden tijdens de Spelen in de straten van Athene buitenlandse gewapende soldaten te zien zijn, met klem tegen.

Een beetje Griek moet niets van Amerika hebben. Het anti-Amerikanisme wordt vooral verklaard door het diep gewortelde besef dat Amerika niets heeft gedaan om de kolonelscoup in 1967 te verhinderen, sterker: er zelfs via de CIA bij betrokken moet zijn geweest. Maar voor deze veronderstelling ontbreekt nog altijd het bewijs.

Voulgarakis zei het er niet bij, maar het moet ook hem, de regering en officials, een lief ding zijn indien Amerikaanse soldaten zich inderdaad verre houden van het straatgewoel. Alleen al omdat niemand zit te wachten op overreacties van buitenlandse soldaten op zoiets gewoons als een demonstratie of scooterrijders op het trottoir.

De beveiligingsmaatregelen betreffen niet alleen Athene en de olympische accommodaties, maar ook het vliegveld. Daar houden ruim duizend agenten en speciale brigades alsmede duizend particuliere veiligheidsbeambten permanent de wacht. Zij moeten oppassen geen ogen tekort te komen gezien de duizelingwekkende aantallen binnenkomende en vertrekkende vluchten. Volgens vliegveldautoriteiten worden 12, 13, 14 en 30 augustus topdagen met zestig aankomende of vertrekkende vliegtuigen per uur.

Als ergens zichtbaar is dat de wereld na `9/11', de aanslagen in Istanbul en Madrid is veranderd, dan is dat in Athene. Griekenland wist de felbegeerde Spelen in 1997 weliswaar binnen te slepen, maar dat was op een moment dat niemand er rekening mee hield dat het onderwerp veiligheid voor ruim 1 miljard euro op de agenda zou komen te staan. Noch konden de inwoners van Halkida, 70 kilometer ten noorden van Athene, destijds bevroeden dat vlakbij hun stad tijdens de Spelen een mobiel laboratorium zou komen te staan in geval van een aanval met biologische of chemische wapens. ,,Terroristen kunnen het drinkwater in Athene of de grond waarop atleten hun sport bedrijven dan wel de lucht vergiftigen met behulp van spuitbussen'', zei een Hongaarse generaal vorige maand na een demonstratie van het laboratorium dat het Hongaarse leger ter beschikking heeft gesteld.

Intussen vraagt menigeen zich wel af wat is overgebleven van de woorden die de Griekse minister van Vervoer, Michalis Liapis, in april sprak: ,,Wij willen geen gemilitariseerde stad, maar een open en prettige stad, want de Spelen zijn een groot feest.'' Nana Vafidi, initiatiefnemer van anti-Spelen manifestaties, bijvoorbeeld: ,,De Spelen hebben niets meer van doen met vrede en vriendschap. Al die veiligheidsmaatregelen hebben onze stad veranderd in een staat van beleg'', aldus Vafidi tegen AP.

De krant To Vima noemde het woud aan veiligheidsmaatregelen recent zelfs ,,compleet hysterisch''.