Oude spelling is terug in Duitsland

Wat bedoeld was als een vereenvoudiging van de Duitse spellingregels dreigt zes jaar na invoering uit te lopen op een fiasco. De Süddeutsche Zeitung, de uitgever van het toonaangevende weekblad Der Spiegel en het Springer-concern (ondermeer uitgever van Bild en Die Welt) hebben besloten de oude spellingregels weer in te voeren.

In de `nieuwe' Duitse spelling – die zo'n honderd spellingregels afschafte, het gebruik van de komma sterk vereenvoudigde, het aantal hoofdletters verminderde en de schrijfwijze van vreemde woorden aanpaste – werd een boottochtje op een rivier een Flussschifffahrt. Want de ringel-s van Fluß moest verdwijnen en de regels dienden consequent te zijn: Schiff is met dubbel-f, dus diende Schifffahrt er drie te hebben. In de oude spelling verviel één f.

Woedend waren veel Duitstaligen over deze en andere aanpassingen, die al sinds de jaren zestig onderwerp van debat waren en waarover Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Liechtenstein en enkele landen met een Duitse minderheid in 1996 een akkoord bereikten. Het was de eerste spellinghervorming sinds 1901.

Taalpuristen trachtten aanvankelijk met succes het besluit via de rechter ongedaan te maken. In Hessen en Nedersaksen besloten rechters tot een verbod omdat ,,de grondwettelijke basis voor zo'n regeling'' zou ontbreken. Het Constitutionele Hof in Karlsruhe moest er in 1998 aan te pas komen om te verklaren dat de spellinghervorming niet in strijd was met de grondwet.

Intussen besloot de Frankfurter Allgemeine Zeitung twee jaar na de invoering van de nieuwe regels terug te keren naar de oude spelling. Verschillende schrijvers, onder wie Martin Walser, Günter Grass en Hans Magnus Enzensberger, negeerden de hervorming vanaf het begin. Zij krijgen nu navolging van belangrijke uitgevers en grote kranten die collega's oproepen hen te volgen om, zoals de Süddeutsche schrijft, hun ,,verantwoordelijkheid voor komende generaties'' te nemen.