Olympische medailles tellen voor China pas over vier jaar

Voor China tellen de prestaties niet zozeer in Athene. De medailles komen wel over vier jaar, bij de Spelen in eigen land.

Als je het in China over de Olympische Spelen hebt, dan heb je het `natuurlijk' over `Peking 2008'. Door het hele land vind je referenties naar die Spelen: van kinderen die zwembroekjes met de cijfers `2008' en de vijf olympische ringen dragen, tot `2008'-posters in alle hoeken en gaten van het land. De kranten staan nu al vol met berichten over hoe China zich op die Spelen voorbereidt, en de persconferenties over `de' Spelen zijn niet van de lucht.

Als Athene al wordt genoemd, dan is het vooral om de trage voorbereidingen daar negatief te laten afsteken bij die van Peking. Volgens China ligt Peking ver voor op schema met de bouw van stadions en andere voorzieningen, en zullen alle bouwactiviteiten al twee jaar vóór 2008 zijn voltooid.

Toch zou je uit de omvang van China's afvaardiging naar Athene niet snel opmaken dat China maar een beperkt belang aan de Spelen in Athene hecht. Het land stuurt een delegatie van ruim zeshonderd mensen, waaronder ruim vierhonderd sporters, naar Griekenland. Dat is meer dan ooit naar enige andere editie van de Olympische Spelen. Maar, waarschuwt Li Furong, vice-delegatieleider van de Chinese afvaardiging, daaruit mag niet worden afgeleid dat China dan ook zijn prestaties in Sydney zal overtreffen. China wist vier jaar terug het opzienbarende aantal van 28 gouden medailles in de wacht te slepen, minder dan Amerika en Rusland, maar meer dan de andere deelnemende landen.

Deze keer is China's doelstelling veel bescheidener. Li zei vorige maand bij de presentatie van zijn team dat het `normaal' zou zijn als China in Athene niet meer dan twintig medailles zou winnen. De prestatie van Sydney evenaren lijkt hem `heel moeilijk'.

Ook in de officiële media wordt erop gewezen dat de verwachtingen van het Chinese publiek niet te hoog gespannen mogen zijn. ,,Het is begrijpelijk en heel natuurlijk dat hoe meer medailles de atleten voor het oog van de wereld weten te bemachtigen, hoe meer glorie ze brengen aan hun vaderland. Maar zulke verwachtingen leggen niet alleen een enorme druk op de atleten, ze gaan ook voorbij aan waar het bij de Olympische Spelen om gaat, namelijk dat deelnemen belangrijker is dan winnen'', zo meldde vorige maand de Engelstalige krant de China Daily, een spreekbuis van de Chinese overheid.

China's huidige nadruk op `sport om de sport' kan gerust met een korreltje zout worden genomen: natuurlijk wil China graag zo veel mogelijk medailles winnen, maar dan liever in 2008 dan in 2004. Over vier jaar moeten de Chinese atleten laten zien dat ze de meeste landen, en tegen die tijd liefst ook Amerika en Rusland, de baas zijn op sportgebied. De Chinese overheid steekt daarom honderden miljoenen dollars in programma's voor zijn sporttalenten. Waar China vroeger vooral de nadruk legde op het winnen van zo veel mogelijk medailles, vindt China nu dat het langzamerhand ook tijd wordt om te winnen in takken van sport die internationaal als de meest belangrijke worden gezien. Zo heeft China de ambitie om in 2008 een belangrijke honkbalnatie te zijn, dit in weerwil van het feit dat China nog nooit een honkbalteam heeft afgevaardigd naar de Olympische Spelen. Ook in Athene zullen geen Chinese honkballers aanwezig zijn.

Dat juist China's vrouwen het in Sydney goed deden, is niet toevallig. Toen China erachter kwam dat veel vrouwelijke sporters er in de rest van de wereld bekaaid van afkwamen waar het voorzieningen en trainingsmogelijkheden betrof, zorgde China ervoor dat juist zijn vrouwelijke sporters veel faciliteiten ter beschikking kregen. Bij de vrouwen was immers minder tegenstand te verwachten dan bij de mannen.

Voor China gaat `Peking 2008' over veel meer gaan dan sport alleen. Dan wil China aan de hele wereld laten zien dat het land niet alleen belangrijk is omdat het met zijn 1,3 miljard inwoners nu eenmaal het volkrijkste land ter wereld is. China wil dan kunnen tonen dat het een moderne supermacht is die op alle terreinen een belangrijke rol speelt, niet alleen op het gebied van de sport.

Toch moet de Chinese overheid het mega-evenement ook met de nodige spanning tegemoet zien. Al was het maar omdat het land dan overspoeld zal worden door hordes kritische journalisten, die vast niet alleen over sport willen schrijven. Zo zullen zij ook op zoek gaan naar verhalen over de mensenrechtensituatie in China, want dat was immers een van de argumenten die werd gebruikt om de Spelen van 2008 aan China toe te wijzen.

De mensenrechten zouden vast verbeteren onder zoveel internationale belangstelling, zo was het idee. Journalisten zullen gaan kijken of dat ook daadwerkelijk is gebeurd, en China, dat geen vrije pers kent, zal niet automatisch soepel om weten te gaan met deze `negatieve instelling' van een aantal journalisten.

Goede sportprestaties in 2008 moeten helpen om het hele plaatje van een modern, economisch sterk en gezond land te vervolmaken. Daarom is de delegatie die China nu stuurt niet alleen heel groot, maar ook relatief jong. China wil namelijk zo veel mogelijk sporters met weinig internationale ervaring de kans geven om aan de Olympische Spelen mee te doen. Dat moet hun kans vergroten om tijdens de `echte' Spelen van 2008 een topprestatie neer te zetten. China zal zijn best doen zo nuttig mogelijk gebruik te maken van de kansen die de `oefenwedstrijden' in Athene zijn atleten nu bieden. De medailles komen in 2008 wel.

Die strategie gaat ten koste van internationaal gerenommeerde sporters als schoonspringkampioene Li Na, die in Sydney twee van China's vijf gouden medailles duiken in de wacht wist te slepen. Zij gaat niet mee, en ook wereldkampioene badminton Xia Xuanze moet ditmaal thuisblijven.

Dit is de tweede aflevering van een serie waarin per continent een land wordt belicht dat deelneemt aan de Spelen.

WWW.NRC.NL dossier Olympische Spelen