Jonge homo's vinden Henk Krol overbodig

Wie vecht er nog voor homobelangen in Nederland? Veel jonge homo's vinden de strijd achterhaald. De oudere generatie vindt het nu meer nodig dan ooit.

Sommige mensen denken dat Henk Krol de enige voorvechter is van homobelangen in Nederland. ,,Sommigen denken zelfs dat Henk Krol de énige homo is in Nederland'', zegt Henk Krol zelf. Zo vaak is hij op tv te zien, pratend over de emancipatie van homo's.

Krol (1950), hoofdredacteur van de Gay Krant, doet het vaak ,,tegen wil en dank''. Hij geeft de media geregeld een lijst met namen van andere homo's die leuk kunnen praten, maar ze komen toch altijd weer bij hém terecht. De anderen konden niet, hadden geen zin of kwamen toch niet zo goed uit hun woorden. Krol doet het nu 25 jaar. ,,Ik zou dolgraag eens een spreekpauze hebben. Maar als het alternatief is dat er niets wordt gezegd op tv over homobelangen, ga ik er zélf maar weer zitten.''

Maar het COC dan? Dat is toch dé belangenvereniging voor homo's in Nederland? Kunnen die niets zeggen? Jazeker, en het COC doet dat ook. Maar niet altijd genoeg, zegt Boris Dittrich, fractievoorzitter voor D66 en zelf geregeld `homowoordvoerder'. ,,Op belangrijke onderwerpen als de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor homo's en adoptie van kinderen door homoparen heb ik ze amper gehoord.''

De laatste tijd is dat zelfs nog minder. Het COC heeft namelijk een interne ruzie. Het bestuur heeft onlangs de directeur ontslagen en is zelf ook opgestapt. Er zijn ook financiële problemen en een ledenwerfactie heeft weinig opgeleverd. Een commissie onder voorzitterschap van Hans Docter gaat orde op zaken stellen.

Geen makkelijke klus. Want het COC heeft ook nog een imagoprobleem. Jongeren vinden het COC vaak te soft, ouderwets, genuanceerd. ,,Te veel politiek correct gezwets'', zegt Merijn Henfling (1978), hoofdredacteur van het jongeren-homoblad Expreszo dat nota bene een dochter is van het COC.

,,We hebben de afgelopen jaren te weinig uitgelegd wat we doen. We zijn vervreemd van onze achterban'', steekt Hans Docter een hand in eigen boezem. ,,Maar we zijn nog wel de enige organisatie in Nederland die structureel voorlichting op scholen, sportverenigingen en buurthuizen geeft over homoseksualiteit.''

De onderverenigingen in Breda en Tilburg denken dat het beter kan. Zij zijn bezig een alternatieve homofederatie op te richten met oud-scheidsrechter John Blankenstein als boegbeeld. ,,Uit onvrede met het landelijke COC'', zegt André van Wanrooij (1968) van COC Breda. Hij zit ook in de interim-commissie die het COC erbovenop moet helpen, maar ,,het COC en de nieuwe federatie hoeven elkaar niet te bijten''. Toch is het wel de bedoeling dat het nieuwe initiatief frisser, eigentijdser wordt dan het COC, zegt John Blankenstein. ,,Geen nota's schrijven, maar de straat op.'' De Holebifederatie wordt op 5 oktober gepresenteerd.

Wie neemt tot die tijd het woord over homobelangen? Is er sprake van een vacuüm waar eigenlijk alleen Henk Krol in zit? ,,Ja, dat zou je zo kunnen zeggen'', zegt Blankenstein. ,,Ik vind niet dat er verder iemand uitspringt'', zegt Boris Dittrich. ,,Ik hoop dat het een tijdelijk vacuum is'', zegt Henk Krol.

Maar, komt dat alleen door de strubbelingen bij het COC? Is homo-emancipatie niet gewoon uit de tijd? Daar lijkt het niet op. De Gay Krant presenteerde deze week een onderzoek onder zijn lezers. Daaruit blijkt dat bijna eenvijfde van de ondervraagden de afgelopen twaalf maanden te maken heeft gehad met antihomoseksuele bedreigingen. Driekwart vindt dat de tolerantie voor homo's op de weg terug is. Daarbij komt nog de homohaat vanuit islamitische hoek en de verslechterende situatie voor homo's op middelbare scholen. ,,Tolerantie is nog lang geen acceptatie'', zegt André van Wanrooij. John Blankenstein: ,,Je hebt iemand nodig die de vinger aan de pols houdt.''

Een deel van de jongere generatie denkt daar anders over. ,,Ik vind het COC en Henk Krol niet meer nodig'', zegt Kam-Fong Tjin-Kam-Jet (1979) van de KamKrant, een roddelkrant voor homo's op internet. ,,Ik hoef niet zo nodig ergens door vertegenwoordigd te worden. Je kan ook discussies aanzwengelen op internet. Daarom ben ik ook een eigen site begonnen.''Merijn Henfling van jongerenhomoblad Expreszo, vindt het ,,een beetje gezeur'', dat geklaag over kwijnende homorechten. ,,Natuurlijk gaan er dingen de verkeerde kant op. Maar het is toch vooral heel leuk in Nederland.''

De jongere generatie heeft makkelijk praten. Zij hebben hun vrijheid aan de oudere voorvechters van homo-emancipatie te danken. Oké, zegt Henfling. ,,Ik zeg grote dank aan Albert Mol, maar we leven nú. Bovendien, zóveel hebben we op dit moment niet meer aan de homobeweging te danken. Commerciële kanalen op internet dragen tegenwoordig veel meer bij. De eenzaamheid onder homojongeren is door internet enorm afgenomen.''

De verdeeldheid binnen de homogemeenschap is een uiting van het volwassen worden van de homo-emancipatie, denkt Rob Doms (1970), webmaster van Gay.nl, de grootste site voor homocontacten. ,,Vroeger hadden homo's een gemeenschappelijk belang: erkenning. Nu homoseksualiteit getolereerd wordt in Nederland, is de homowereld net zo divers geworden als de heterowereld.''

Neem Gay Pride, het homofeest met de Canal Pride, met bootjes door de Amsterdamse grachten met daarop uitbundige homo's die hun vrijheid vieren. De oudere generatie vindt het ,,vaak een noodzakelijk kwaad'', zegt André van Wanrooij. Hij vindt het niet altijd leuk, maar Gay Pride is wel een extravagante wegbereider die subtielere homo-emancipatie elders in het land mogelijk maakt. ,,Een symbool dat niet verloren mag gaan'', zegt hij.

De jongeren vinden het ,,kinderachtig provoceren'', zegt Tjin-Kam-Jet van de Kamkrant. ,,Veel te extravagant.'' Henfling vindt het `jaren zestig' en `heel vooroordeelbevestigend'. ,,Alle ouders van jonge homo's zullen weer denken: zie je wel, die homo's liggen alleen maar met elkaar in bed. Ik denk dat de homo-emancipatie beter gediend is met naar de moskee gaan en dáár de discussie aangaan.'' Je moet natuurlijk beide doen, vindt het COC.

Toch is er wel overeenstemming, tussen `jong' en `oud'. Zo vinden ze allen dat er meer homowoordvoerders uit verschillende delen van de samenleving het woord zouden moeten nemen. En dan het liefst homo's die meer zijn dan homo alleen. ,,Juist met verscheidenheid kun je een vertekend beeld vermijden'', zegt Henfling. ,,Hoe meer woordvoerders hoe beter'', zegt ook Docter van het COC.

Henfling noemt Veronica-dj en tv-maker Jeroen Kijk in de Vegte als voorbeeld. Hij is iemand die zich niet afficheert als homovoorvechter, maar wel af en toe het woord neemt over homobelangen. ,,Ik doe het graag, maar wil geen fulltime homo worden'', zegt Kijk in de Vegte (1974). ,,Ik zou het jammer vinden als ik een eendimensionale muppet zou worden die het nergens anders meer over kan hebben. Homo is maar een fractie van wat ik ben.'' Dat spreekt aan bij jongeren, zegt Henfling.

De naam van Boris Dittrich valt ook vaak als een `goede woordvoerder'. ,,Jong en dynamisch'', vindt Tjin-Kam-Jet. Maar ook hetero's kunnen bijdragen aan de homo-emancipatie. Zoals bijvoorbeeld Rafael van der Vaart, zegt Henk Krol. ,,Van hem wordt gezègd dat hij homo is. Hij kan als geen ander vertellen hoe het is om ten onrechte gediscrimineerd te worden.'' Dittrich noemt hetero Hafid Bouazza als een goed `voorbeeld'. Hij kan homo's in de moslimhoek aanspreken.

En daarmee is het allergrootste punt van overeenstemming tussen de `homowoordvoerders' genoemd: van jong tot oud is er zorg om de moslimgemeenschap. ,,Er moeten jonge moslimhomo's komen die in het openbaar voor hun geaardheid uit komen'', zegt Henfling van Expreszo. ,,Wat dat betreft ben ik jaloers op België dat Carim Bouzian heeft, een jongen van 21 jaar, die een affichecampagne is begonnen die pleit voor acceptatie van homo's door de moslimgemeenschap.''

Toch zijn ook daarover de jongeren optimistischer dan de oudere garde. ,,Sommige ontwikkelingen zoals de emancipatie van moslimhomo's, hebben gewoon tijd nodig'', zegt Rob Doms van Gay.nl.