Geschiedenis maansteen gereconstrueerd

Een van de circa dertig op aarde gevonden maanmeteorieten is 340.000 jaar geleden gelanceerd bij een inslag op het maanoppervlak in de regio waar vanaf 1969 ook de Apollomissies zouden arriveren. Na duizenden jaren rond de aarde te hebben gecirkeld landde de maansteen in de woestijn van Oman waar hij in 2002 is gevonden. Het is voor het eerst dat de herkomst en de geschiedenis van een maanmeteoriet in detail zijn gereconstrueerd (Science, 30 juli).

De ouderdom van de maansteen, 3,9 miljard jaar, baseren onderzoekers onder leiding van Edwin Gnos van de Universiteit van Bern op de datering van het moment van kristallisatie in de steen van zirconen. Dat tijdstip is af te lezen uit de mate van verval van de radioactieve uraniumisotopen naar loodisotopen. Het ontstaan van de steen valt bij benadering samen met de genese van het Imbriumbassin, een krater met een diameter van 1.123 kilometer waar in 1971 de Apollo 15 is geland. De maansteen moet volgens Gnos c.s. afkomstig zijn uit de buurt van deze krater, omdat de zeer hoge concentratie van zeldzame elementen als thorium nergens anders op de maan is teruggevonden.

Door datering van het moment waarop veldspaten in de maansteen zijn vervormd heeft Gnos vastgesteld dat de steen bij een inslag circa 2,8 miljard jaar geleden naar het maanoppervlak is gebracht en later is verplaatst bij een nieuwe inslag, minder dan 500 miljoen jaar geleden. In de buurt van het Imbriumbassin vond Gnos twee kraters die volgens hem van deze inslagen het gevolg kunnen zijn, omdat ze qua datering overeenstemmen. Tenslotte heeft Gnos ook een krater gevonden met een diameter van enkele kilometers van waaruit de steen 340.000 jaar geleden moet zijn gelanceerd.