Een drinkbaar kunstwerk

`The Beer Kilometer' van Nicholas Floc'h is een `remix' van Walter de Maria's beroemde minimalistische vloersculptuur `The Broken Kilometer'. Het publiek kan het materiaal nu opdrinken en opnieuw rangschikken.

Het lijkt een tapijt van jade, een catwalk met borders van smaragd. Maar wie beter kijkt, ziet: Heineken, Heineken, overal Heineken. 6015 keer om precies te zijn. De mat glanzende, groene halve liters liggen perfect in het gelid. Van links naar rechts: een staaf van zes blikjes, dan twee liggende stapels van twaalf en nog eens zes stuks. En dat herhaald over een lengte van 75 meter. Meer dan drieduizend liter bier. Oftewel: een kilometer pils.

Drie dagen lang hebben vrijwilligers zitten passen en meten in Loods 6 op het Amsterdamse KNSM-eiland. Kunstenaar Nicholas Floc'h was als de dood dat de blikken gingen rollen en het hele zaakje weer opnieuw moest worden opgebouwd. The Beer Kilometer is zijn creatie, gemaakt op uitnodiging van kunstenaarsinitiatief W139. Het is het op één na laatste project op locatie voordat W139 in oktober verhuist naar POST-CS.

Floc'h's werk echoot The Broken Kilometer die Walter de Maria maakte in 1979. Dat origineel bestaat uit vijfhonderd staven koper van elk twee meter die in een streng geometrisch patroon zijn neergelegd. ,,Eén van de sterkste beelden uit de minimal art'', vindt Floc'h, die tijdens een verblijf in Glasgow het idee opdeed voor zijn bierversie. ,,Je hebt daar in kroegen bierglazen van een meter. En je kan ook een meter bier bestellen in rekjes. Die relatie tussen bier en afmetingen zette me aan het denken. Mijn Beer Kilometer is eigenlijk een remix van De Maria's sculptuur. Het is hetzelfde maar toch helemaal anders. De opstelling is precies dezelfde. Maar ik gebruik in plaats van edelmetaal een doodgewoon commercieel product. Een bierblikje wordt kunstwerk, vergelijkbaar met de Campbell soepblikken van Andy Warhol.''

De Maria's vloersculptuur is al een bewerking van een eerder werk, The Vertical Earth Kilometer, de kilometer lange, in de grond gestoken staaf koper die in 1977 op de Documenta werd gepresenteerd. En The Broken Kilometer werd later weer becommentariëerd door Martin Kippenbergers minimalistische lichtobject met dezelfde naam. Maar Floc'h's `postproductie' biedt een extra twist. Bezoekers van Loods 6 worden uitgenodigd een blik te kiezen en open te trekken. De opening gisterenavond om negen uur was het startschot voor de ontmanteling van het kunstwerk. ,,Het publiek activeert het beeld. Door het te consumeren, transformeert het werk. Ik verlies de controle over de vorm. Het beeld werkt als een partituur of een scenario zonder vastgesteld eind.''

In Loods 6 geldt eigenlijk maar één regel: een leeg gedronken blikje moet in de ruimte blijven. Verder is alles toegestaan. Floc'h realiseert zich dat naarmate de alcoholinname stijgt, het gedrag van de participanten wel eens in destructieve richting zou kunnen omslaan. ,,Het is ook een spel met grenzen. Ik ben benieuwd hoever mensen gaan.''

Het eerste uur na de opening blijft het rustig. Er zitten gaten in de groene vlakken. Een paar verkreukelde blikjes steken recalcitrant uit boven de strenge lijnen. Een enthousiast weggeslingerd exemplaar richt weinig schade aan. Er moet nog flink doorgedronken worden als op 26 augustus The Beer kilometer leeg moet zijn. Floc'h: ,,Het is wel erg veel bier, hè?''

The Beer Kilometer: t/m 26 aug. in Loods 6, bagagehal, KNSM-laan 143, Amsterdam.