Celstraf voor antiekroof in Guatemala

In Guatemala zijn drie mannen van dezelfde familie tot gevangenisstraffen veroordeeld wegens het stelen van een Maya-altaar uit de achtste eeuw van een archeologische vindplaats. Dat meldt The Art Newspaper.

Volgens het blad is dit een doorbraak, voor het eerst heeft diefstal van nationaal cultuurbezit in Guatemala – en waarschijnlijk in heel Zuid-Amerika – tot een veroordeling geleid. Archeologen en justitie hopen dat de gevangenisstraffen (twee maal twee jaar en acht maanden en een maal drie jaar en twee maanden) een afschrikkende werking zullen hebben op andere antiekdieven. De drie, onder wie een bewaker van de opgraving Cancuen, hadden gedreigd iedereen te zullen doodschieten die iets over de diefstal tegen de autoriteiten zou loslaten.

Cancuen was een belangrijke plaats met een koninklijke paleis, die floreerde dankzij de handel in jade, vulkanisch glas, veren en pyriet. Aan de opgraving werken onderzoekers uit Guatamala en de Verenigde Staten samen onder leiding van een hoogleraar van de Vanderbilt Universiteit in Nashville, Tennessee. Op het gestolen altaar, dat in de rechtszaal aanwezig was, staat een Maya-koning afgebeeld tijdens een balspel.

Het gebied rondom Cancuen is berucht vanwege de doorvoer van verdovende middelen uit Colombia. Grote veeboerderijen hebben landingsbanen waar vliegtuigjes met cocaïne kunnen landen. Bijna iedereen in het gebied is bewapend en ook de archeologen hebben een bewapende veiligheidsdienst. De drie dieven probeerden het altaar, dat ze in oktober 2001 ontvreemdden, voor nog geen 6000 dollar te verkopen aan drugsdealers, maar dat mislukte. Toen het altaar uiteindelijk werd gevonden, stond het klaar om verscheept te worden naar Belize, waarschijnlijk naar een tussenhandelaar.

De ICOM (International Council of Museums) heeft begin dit jaar in Leiden een rode lijst gepresenteerd van bedreigde voorwerpen in Latijns Amerika. Sinds de jaren zestig heeft het plunderen van archeologische vindplaatsen steeds grotere vormen aangenomen. Voorwerpen van archeologisch en kunsthistorisch belang verlaten massaal het continent. Een van de belangrijkste oorzaken van de toename is dat de drugssyndicaten zich van de illegale kunstmarkt hebben meester gemaakt. Misdaadsyndicaten betalen volgens het ICOM de bevolking om vindplaatsen te plunderen. Kunstroof vormt een ernstige bedreiging voor het archeologisch onderzoek in Zuid-Amerika.