Films over cynische persmuskieten

In Locarno is woensdag de 57ste editie van het filmfestival geopend. Interessant bijprogramma is het veelomvattende `Newsfront', over de relatie tussen film en journalistiek.

De opening van het 57e Festival internazionale del film Locarno viel afgelopen woensdagavond letterlijk in het water. Twee films zouden worden vertoond op de Piazza Grande, voor ongeveer zevenduizend bezoekers op het grootste openluchtscherm van Europa. 's Middags was het al wat broeierig, maar dat het flink zou gaan onweren had niemand verwacht. De organisatie heeft eerder met dit bijltje gehakt. Omdat Locarno in een dal ligt, is de kans op regen vrij groot. Al jarenlang heeft het draaiboek een regenoptie. Met tientallen bussen worden de bezoekers naar de plaatselijke sporthal vervoerd, alwaar de vertoning een kwartiertje later alsnog doorgang heeft. Die sporthal doet tijdens de festivalperiode overdag sowieso dienst als bioscoop.

De tweede film begon om 12 uur 's nachts en betekende de opening van een interessant bijprogramma, `Newsfront'. Newsfront (genoemd de gelijknamige film van Phillip Noyce uit 1978) is een uitputtend programma over de relatie tussen de media en film. Wat voor beeld schetst cinema van de journalistieke professie? Naast dit fictieve gedeelte zijn er echter ook films opgenomen die zelf aan onderzoeksjournalistiek doen, zoals Errol Morris' beroemde The Thin Blue Line (1988) dat de vrijlating van een onschuldige ter dood veroordeelde bewerkstelligde.

Het nadeel van zo'n groot programmaonderdeel is dat het moet concurreren met de diverse competities, waar altijd de meeste aandacht naar uitgaat. Zonde van al die moeite die in Newsfront is gestoken; de curatoren selecteerden bijna honderd films, van George Méliès' L'affaire Dreyfus (1899) tot en met Shattered Glass (2003, deze week ook in Nederland in première gegaan). Gelukkig is er over het thema ook nog de speciale, 300 pagina's tellende publicatie Print the Legend (een frase uit John Fords The Man who Shot Liberty Valance, 1962), die je thuis op je gemak nog eens rustig kunt doorlezen.

Een van de meest invloedrijke films die het beeld van journalisten heeft bepaald is The Front Page (Lewis Milestone, 1931). Die is op zijn beurt gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van Ben Hecht en Charles MacArthur, beiden ex-journalisten. Van The Front Page zijn talloze remakes gemaakt: van His Girl Friday (1939), Billy Wilders versie uit 1974 tot Switching Channels (1988). In al die versies zijn de persmuskieten cynische kerels die hun tijd al kaartend, rokend en drinkend doorbrengen totdat ze aan de bak moeten om hun krant een scoop te bezorgen. Een van de beste scènes uit het origineel van Milestone is die waarin hij de camera langs de rij telefoons laat glijden waarin de journalisten elk hun eigen draai aan het karige nieuwsfeit geven waarover ze beschikken. De een blijft redelijk dicht bij de `werkelijkheid', de ander dikt zijn verslag tot hilarische proporties aan. Toch is de jacht naar de waarheid uiteindelijk belangrijker voor ze dan hoe ze er uitzien. De verfomfaaide hoed, kreukelige regenjas en ongestreken shirts doen er niet toe zolang de onderste steen maar boven komt. En kunnen zij het helpen als het publiek smult van alle gruwelijke en smerige details die ze bloemrijk opschrijven? De krant moet ook verkocht. Dat is nog steeds zo.

Filmfestival Locarno, t/m 14/8. Inl: www.pardo.ch