Digitale techniek moet moord JFK ophelderen

Was Oswald de enige moordenaar van Kennedy? Digitale techniek moet het antwoord opleveren.

Binnen een jaar zou de meest tot de verbeelding sprekende vraag uit de Amerikaanse geschiedenis wel eens beantwoord kunnen worden: pleegde Lee Harvey Oswald de moord op president John F. Kennedy alleen?

Wetenschappers van de Lawrence Berkeley National Laboratory werken aan een `scanner' die het geluid van de enige bekende geluidsband van de moord digitaal kan reproduceren en verfijnen. De originele versie werd door het veelvuldige afspelen in de loop van de jaren zo beschadigd dat de technische staf van de National Archives besloot haar niet meer af te spelen tot de technische vooruitgang verdere beschadiging kon uitsluiten. En dat moment lijkt nu gekomen. ,,Het heeft vijftien jaar geduurd, maar binnenkort kunnen we de band eindelijk weer afspelen'', zegt Leslie Waffen, archivaris bij de National Archives, via de telefoon vanuit Washington.

Toen Kennedy op 22 november 1963 werd doodgeschoten tijdens een rijtoer door Dallas, zorgde een stom toeval voor een niet zo stille getuige. Vlak voor de aanslag was de knop van de microfoon van een van de agenten die de wagen van Kennedy volgden, vast komen te zitten waardoor gedurende vijf minuten alle geluiden – dus ook de geweerschoten – opgenomen werden op een dictafoon in een politiebureau. Het lawaai zorgde ervoor dat deskundigen het nooit eens werden over het aantal schoten dat op de band te horen is.

Volgens Waffen biedt de nieuwe technologie de oplossing. Via digitale analyse kunnen de storende, externe geluiden weggefilterd worden. ,,Je kunt het vergelijken met een ui. Wetenschappers kunnen bij een digitale geluidsopname de lagen van geluid afpellen tot enkel de schoten overblijven.''

Oswald werd enkele uren na de moord gearresteerd en twee dagen later in een politiebureau zelf doodgeschoten. De Warren-commissie concludeerde tien maanden later in een 888 pagina's tellende rapport dat Oswald Kennedy had gedood en, belangrijker, dat hij het alleen had gedaan.

Maar het Amerikaanse publiek wantrouwde de uitslag en nog steeds gelooft tweederde van de Amerikanen niet dat Oswald de (enige) schuldige is. Er ontstonden verschillende complottheorieën over de moord op JFK, elk met een groot aantal aanhangers. Zo werkte Oswald volgens sommigen voor de CIA en moest hij bij de moord als zondebok dienen. Anderen gelovenen dat de maffia, Fidel Castro of zelfs vice-president Johnson de moord beraamde. Maar een van de sterkst onderbouwde theorieën blijft toch de betrokkenheid van een tweede schutter. Verschillende getuigen beweerden meer dan drie schoten te hebben gehoord.

Het zal nog een jaar duren eer de originele band weer kan worden afgespeeld, maar dan zal duidelijk worden of de meer-schutters-theorie klopt. ,,Ik ben enorm opgewonden'', zegt Waffen, ,,Nog steeds praten mensen over de moord. Ze willen een ontknoping. Volgens mij gaan ze die binnenkort krijgen.''

Over zijn eigen vermoedens wil Waffen niet uitweiden ,,Ik ben een archivaris, het is mijn taak om de bestaande informatie voor het publiek te openbaren. Mijn mening is niet belangrijk, maar de geluidsband is een bewijsstuk in een van de belangrijkste moordzaken van de geschiedenis en ik hoop dat onderzoekers nu tot een andere conclusie zullen komen, euh, of tot eender welke conclusie.''