Broche van Dinie Besems golft als een waterbed

Er ligt een klinker in de vitrine. Zilver geverfd, precies midden op de sokkel. Dat is niet wat je verwacht bij een tentoonstelling van een sieradenmaker. Maar wie Dinie Besems een beetje kent, verbaast het niks. Voor haar is de straatsteen een perfecte kubus, een mathematisch wondertje. Het is een schakeltje in een modulair systeem dat zich eindeloos laat uitbreiden tot straat, plein of oprit. Het is de kleinste eenheid in een totaalconcept.

Hier heet Besems' tentoonstelling in de Beurs van Berlage. Die titel lijkt een uitnodiging die even plompverloren als zelfverzekerd is. Hier! Neem het of laat het. Je krijgt een steen geserveerd en je ziet maar wat je ermee doet. Enige vorm van uitleg ontbreekt in de tentoonstellingsruimte en ook het informatievel dat bij de ingang wordt verstrekt verheldert weinig.

Bij een doorsnee sieradenmaker was die afwezigheid van toelichting niet zo'n probleem geweest; de werken spreken voor zich. Maar Dinie Besems is een conceptueel kunstenaar bij uitstek. Esthetiek is niet haar doel. Haar sieraden zijn geen versiering. Ze zijn minimalistisch, bijna kaal. Ze houdt zich echter verre van `democratische', anti-esthetische materialen als rubber en aluminium. Zilver en goud zijn haar favoriete edelmetalen.

Ook de nadruk op het lichaam, die de meeste sieraden kenmerkt, ontbreekt in Besems' werk. Bij haar gaat het niet om de lichamelijke vorm die door collier of hanger wordt afgebiesd maar om de ruimte die het lichaam inneemt. Het sieraad is als een vlag die aangeeft: hier! Soms letterlijk zoals bij de armband die bestaat uit een simpele kromming met daarop het woord in blokletters. En soms is het subtieler. Een halssieraad bestaat uit vier gouden piketpaaltjes met een koord ertussen. Het is een afscheiding zoals je ze ziet bij dure hotels of premièrevoorstellingen. Maar nu bakent hij het hoofd van de drager af. De veelzeggende titel: This space is mine.

In de loop van de tijd is Besems' werk steeds autonomer geworden. Haar ruimtegevoel en daarbij horende obsessie met cijfers en verhoudingen was niet meer alleen in sieraden vast te leggen. Ze maakte een boek voor de architectonische bibliotheek van Vedute en een stoel voor Zetel. Op de tentoonstelling zijn plakjes gezandstraald roestvrij staal te zien in de vorm van geveldelen. Het zijn armbanden maar het geheel heeft meer weg van een bouwpakket. Van de verzameling intrigerende blokjes met rechthoekige uitsparingen weet de maakster zelf ook niet precies wat het is. Tot op heden onbekend heet het werk.

Besems' ruimtelijke onderzoek wordt steeds breder. En de ruimte steeds diffuser. Een globe opgebouwd uit losse zilveren staafjes omspant een groot volume maar is zo transparant dat dat nauwelijks opvalt. Een broche van vergulde plaatjes golft als een miniatuurwaterbed. En de halsketting Boom is helemaal beweeglijk. Op de sokkel liggen de zilverkettinkjes uitgespreid tot vertakkingen, maar aan iemands hals schuiven stam en takken voortdurend in en uit elkaar. Zo hard en onverzettelijk als de verzilverde steen, zo vloeibaar is de ruimte in dit sieraad.

Tentoonstelling: Hier, sieraden van Dinie Besems. T/m 31 aug in Beurs van Berlage, Amsterdam. Di t/m zo 11-17u. Inl: www.beursvanberlage.nl