Suikerexport EU in strijd met regels

De Europese suikerexport is in strijd met de internationale handelsregels. Dit blijkt uit een voorlopig oordeel van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in een zaak aangespannen door Brazilië.

De Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken, Celso Amorim, heeft dit gisteren verklaard. ,,Dit is een belangrijke stap op weg naar de opheffing van handelsverstorende regels'', aldus Amorim. De Europese Unie wil nog geen reactie geven totdat het definitieve oordeel van de WTO bekend is gemaakt. Dat wordt volgende maand verwacht. Ontwikkelingsorganisatie Oxfam verwelkomde de uitspraak als een overwinning voor de ontwikkelingslanden.

Het suikerbeleid, waaraan de Europese Unie dit jaar 1,7 miljard euro besteedt, staat al lange tijd ter discussie. Het bestaat uit drie elementen: quota, garantieprijzen en uitvoerrestituties. Voor alle suiker die Europese boeren binnen hun quotum produceren, ontvangen zij de garantieprijs, die drie keer zo hoog is als de prijs op de wereldmarkt. De quota waren oorspronkelijk bedoeld om de Europese markt van suiker te kunnen voorzien, maar liggen in de praktijk een stuk hoger. De overtollige suiker wordt op de wereldmarkt afgezet. De Europese Unie past het verschil met de wereldprijs bij door middel van uitvoerrestituties. Alles wat boeren boven het quotum produceren, moeten ze voor de wereldprijs verkopen. In totaal produceert Europa ongeveer 20 miljoen ton suiker.

De klacht van Brazilië richt zich op de export van Europese suiker. Het land beschuldigt de EU van dumping en noemt de export handelsverstorend. Dat geldt volgens het land ook voor de suiker die Europa tegen de wereldmarktprijs afzet. Dat kunnen de Europeanen alleen maar doen omdat ze over de suiker in het quotum al zo'n hoge prijs hebben ontvangen, zeggen de Brazilianen.

Er zijn echter ook arme landen die van het Europese suikerbeleid profiteren. Het zijn de zogeheten ACP-landen, voormalige koloniën van Europese lidstaten. Zij mogen 1,3 miljoen ton suiker naar de EU exporteren voor de Europese prijs. Brazilië eist dat Europa die ten koste van het eigen quotum laat gaan, wat nu niet het geval is. De bevoorrechte positie van de ACP-landen staat in het WTO-overleg ook ter discussie. Sommige derdewereldlanden zijn weliswaar armer, maar profiteren niet van de regeling, omdat zij geen kolonie zijn geweest.

De Europese Commissaris Fischler (Landbouw) presenteerde twee weken geleden een hervormingsplan waarin een verlaging van de quota van 17,4 miljoen ton naar 14,6 miljoen ton is opgenomen en een verlaging van de garantieprijs met eenderde. Fischler sprak van ,,een onhoudbare situatie''. ,,Er is gebrek aan concurrentie, consumenten en de verwerkende industrie betalen excessief hoge prijzen, en de gesubsidieerde export wordt in de hele wereld bekritiseerd'', aldus Fischler.

Waarnemers verwachten dat het uiteindelijke WTO-oordeel Europa zal dwingen om zijn suikerregime nog verder te hervormen dan in het voorstel van Fischler. Als gevolg hiervan zal een aantal Europese suikerboeren moeten stoppen en zullen sommige suikerfabrieken moeten sluiten. Deze week deed de Europese Unie tijdens WTO-overleg al de toezegging alle exportrestituties af te schaffen.