Even feestelijk als leerzaam

Tv is per traditie gebonden aan de avond. Misschien aardig om dus eens op een incourante tijd te kijken: 's-ochtends.

Gisterenmorgen bij de IKON verkeerde Paul Rosenmöller (ik kan het met de beste wil van de wereld geen interviewen noemen) met de rectrix van de 38.000 koppen tellende school die alweer even geleden de niqaab verbood – u weet wel, die allesverhullende religieuze soepjurk. Op het moment dat het heel even spannend dreigde te worden en hij vrijwel aantoonde dat de formele reden voor dat verbod (bij het vak verzorging hoort communicatie en communicatie lukt niet met je ogen alleen) een smoesje was omdat er grondwettelijk niks beters voorhanden was, liet de montage het afweten en werd de kernvraag wel, maar het rectorale antwoord niet uitgezonden. Jammer, maar dat krijg je wanneer je een bijzondere naam aan je omroep verbindt en het vervolgens door anderen rommelig af laat monteren. Bij het intellectuele niveau van doorsnee-bureauredacties in Hilversum kun je als presentator maar beter geen risico's nemen en óf alleen live werken óf alles zelf afmonteren. Een goeie kennis vertelde me een mooie anekdote. Het is nu zó erg op die bureauredacties met journalistieke halfwasjes, stagiairs en wat dies meer zij, vooral bij zogeheten buitenproducenten, die voor een koopje een programma in elkaar flansen en het dan voor goed geld aan een omroep verpatsen, dat ingrijpen soms niet kan uitblijven. Bij zijn afdeling voorlichting (een ziekenhuis), kwamen zoveel domme vragen van semi-journalisten binnen die iedereen die een encyclopedie kan vasthouden niet zou durven stellen, dat een kwalitatieve drempel moest worden opgeworpen. Als het gekakel heel erg bleek, mochten de voorlichters een paar vragen terugstellen. Zoals: wat is de betekenis van Charles de Gaulle en waar ligt Angola. Indien de antwoorden (meestal!) luidden `een vliegveld' en `Latijns-Amerika', waren de voorlichtingsmedewerkers gerechtigd het gesprek te beëindigen, eventueel onder de toevoeging ,,belt u nog eens terug als zich een vermoeden van algemene ontwikkeling bij u begint af te tekenen.'' Si non è vero, è ben trovato.

Doorgezapt naar RTL5. Ze verzorgen daar de hele dag economische verslaggeving, een bezigheid die overigens fluks terzijde wordt geschoven bij groot ander nieuws. De zender heeft daarmee bij rampen een natuurlijke voorsprong op de publieke omroep, die op zulke momenten de programmering moet omgooien en een redactie bij elkaar harkt. Na een paar onvoorstelbare blunders op dat gebied (ondermeer bij de dood van Lady Di) werkt die concurrentie nu eindelijk heilzaam, zoals het hoort. Op gewone dagen evenwel doet Frans Middendorff als een soort Kuifje in Tibet met Eurotekens in de ogen verslag vanaf de beursvloer. Opvallend nam hij gistermorgen bij het bespreken van de kwartaalcijfers Versatel de zogeheten Ebitda (een technisch winstbegrip dat ondermeer belastingen, rente en afschrijvingen buiten beschouwing laat) volkomen kritiekloos mee. Terwijl toch na de internethype zelfs analisten zich achter de oren krabben of ze deze rekenmethode, geliefd bij bestuurders maar gevreesd bij beleggers, nog wel zullen omarmen. Merkwaardig dus dat een zakenjournalist deze maatstaf zonder terughoudendheid hanteert.

En dan was er bij RTL natuurlijk nog Lijn 4. Hoe heb ik toch al die jaren zonder gekund? Een lieve uitbater die tot dan toe braaf scholletjes voor z'n cliëntèle bakte in het bezit van een doorsnee hoofd en baardje liet zich door het prototype van een bepaald soort kapper zal ik nou maar even zeggen om gedoe met het meldpunt homodiscriminatie te vermijden, een zogeheten nieuwe look aankletsen. Hij zat er in de spiegel nog braaf bij te knikken ook. En de beker moest tot de bodem leeg; het betrof hier immers een make-over! Van de met de handen te bewerken wax voor z'n haarpuntjes tot de mannencosmetica die tegenwoordig heel gewoon is om vermoeidheid rond de ogen mee te camoufleren. ,,Is-ie hip of is-ie hip'', vroeg de enge kapper toen het af was.

Voorwaar, een even feestelijke als leerzame ochtend.