Soldaat Lynndie England voor rechter

Op de Amerikaanse militaire basis Fort Bragg in North Carolina is gisteren een hoorzitting begonnen tegen soldaat Lynndie England. De 21-jarige England wordt beschuldigd van onder meer mishandeling en vernedering van gevangenen in de Iraakse Abu Ghraib-gevangenis.

De hoorzitting moet bepalen of England voor een krijgsraad zal moeten verschijnen. De soldaat, die lachend en soms met de duimen omhoog voorkomt op een aantal van de foto's waarop Amerikaanse militairen gedetineerden mishandelden en vernederden, verklaarde voor de onderzoeksrechter dat de foto's ,,voor de gein'' waren genomen. Wereldwijd leidden de foto's tot afschuw. De meeste beelden zijn genomen door korporaal Charles Graner, de vriend van England. Hij zou haar hebben opgedragen te poseren.

Volgens opsporingsambtenaar Paul Arthur, die gisteren eveneens moest getuigen, was de ernst van de zaak aanvankelijk niet tot England doorgedrongen. Arthur verklaarde gisteren voor de onderzoeksrechter dat zij, evenals de zeven andere reservisten die de gevangenen mishandelden, niet dachten dat het ernstig was. ,,Ze dachten niet dat het zo'n vaart zou lopen. Ze waren maar wat aan het dollen.''

Volgens Arthur heeft England niet geprotesteerd en heeft ze maar over één fotosessie – toen naakte, opeengestapelde gevangenen werden gefotografeerd – gezegd dat ze handelde in opdracht. De advocaten van England zeggen dat de soldaat bevelen van anderen opvolgde, en dat zij tot zondebok wordt gemaakt van een affaire die veel meer verantwoordelijken kent. In een interview enkele maanden geleden, verklaarde ze zelf dat haar meerderen de vernederingen een goede tactiek om gevangenen loslippig te maken. ,,Je doet het prima, ga zo door, zeiden ze tegen ons'', zei ze.

De generaal die de leiding had in de Abu Ghraib-gevangenis zegt echter dat de mishandelingen voor haar verborgen zijn gehouden. Volgens Janis Karpinski hebben hogere instanties – misschien wel het Witte Huis of het ministerie van Defensie – opdracht gegeven haar onwetend te laten van alles wat zich bij de verhoren van de gevangenen afspeelde.

Militaire onderzoeker Warren Worth, die gisteren eveneens getuigde, zei dat hij hier geen bewijs voor had gevonden. Buiten korporaal Graner en sergeant Ivan Frederick, Englands directe superieuren, zou niemand van de mishandeling hebben afgeweten. Wel hebben sommige soldaten hem verteld dat de inlichtingendienst hen aanmoedigde gevangenen ,,murw'' te maken.

Als England schuldig wordt bevonden, kan ze maximaal 38 jaar gevangenisstraf opgelegd krijgen. De zeven andere soldaten die verdacht worden van het mishandelen en vernederen van gevangenen in de Abu Ghraib-gevangenis, moeten binnenkort voorkomen. Ze zitten in Bagdad gevangen. England, die zeven maanden zwanger is van korporaal Graner, werd overgebracht naar de VS en heeft nu een kantoorbaan binnen het leger.