`Sluiten archieven Stasi belemmering van onderzoek'

Marianne Birthler, hoofd van de Duitse overheidsdienst die de archieven van de Stasi, de voormalige Oost-Duitse veiligheidsdienst, beheert, zegt dat historisch onderzoek ernstig wordt gehinderd door de gerechtelijke uitspraak over het dossier van oud-kanselier Helmut Kohl.

Vorige maand besliste een rechter in Leipzig dat het dossier over Kohl gesloten moet blijven. De Stasi heeft in de loop der jaren veel informatie over Kohl verzameld, waaronder afgeluisterde telefoongesprekken. De rechter vond dat de media alleen toegang mogen krijgen tot deze informatie met toestemming van de betrokkene. Kohl heeft zich steeds fel verzet tegen openbaarmaking van zijn dossier.

Birthler noemde het gisteren op een persconferentie ironisch dat juist de man die als kanselier de wet ondertekende om de toegang tot de Stasi-dossiers, 180 kilometer papier over tegenstanders van de DDR-leiding in West- en Oost-Duitsland, mogelijk te maken, via de rechter heeft bereikt dat ze werden gesloten toen het om zijn eigen dossier ging. Volgens Birthler is de uitspraak van de rechter op zijn minst in strijd met de geest van de Stasi-wetgeving.

Volgens Birthler zijn scholen en andere instellingen in de vroegere DDR bezig om hun verleden te onderzoeken en fouten onder ogen te zien. ,,Het beperken van de toegang tot de documenten is een verkeerd signaal'', aldus Birthler.

Volgens Birthler heeft ze voorlopig geen andere keus dan zich aan de strikte uitspraak van de rechter te houden. Wel hoopt ze dat in de toekomst de toegankelijkheid van het archief weer vereenvoudigd zal worden. Op dit moment moet de archiefdienst eerst bewijzen dat tegen publicatie van een bepaald dossier geen bezwaar bestaat. En worden, vraagt Birthler zich af, voortaan ook voormalige leiders van de SED, de Oost-Duitse communistische partij, door de wetgeving beschermd?

Particulieren houden gewoon toegang tot hun eigen dossier. De archiefdienst krijgt maandelijks rond 8.000 aanvragen voor inzage in eem dossier. Volgens Birthler neemt de belangstelling nog steeds toe. Dit jaar zijn er al evenveel aanvragen ingediend als in heel 2003.