Het predikaat `Koninklijk' raak je niet zo snel kwijt

Of je nu beleggers beduvelt, kartelafspraken maakt of aan de Fransen verkocht wordt: het predikaat `Koninklijk' verlies je er in Nederland niet mee. Dat blijkt uit de jongste versie van de lijst die het Koninklijk Huis jaarlijks vrijgeeft van bedrijven die het prestigieuze predikaat mogen dragen. De lijst, waaronder elke twee jaar koningin Beatrix haar handtekening zet, meldt 150 bedrijven en 550 organisaties. Op die lijst staan nog steeds de KLM, ook na overname door Air France, Ahold en Shell, worstelend met boekhoudschandalen, en bouwconcerns BAM en Volker Wessels, belangrijke spelers in de recente bouwfraude-affaire.

,,Beatrix trekt het predikaat Koninklijk niet in op grond van iets tijdelijks als fraude,'' verklaart secretaris F. van der Vorm van de stichting Koninklijk Verbonden. Zijn stichting heeft regelmatig overleg met het Kabinet van de Koningin over deze onderscheiding en geeft aanvragers advies over de voorwaarden voor toekenning. Veel bedrijven krijgen het predikaat, na onderzoek van het Hof, als ze honderd jaar bestaan. ,,Op zo'n lange periode zijn dit soort voorvallen een momentopname,'' zegt Van der Vorm. ,,Bovendien moet dit nog maar blijken. De rechter heeft niemand veroordeeld.'' De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) zegt dat het Hof wacht op mogelijke veroordelingen van rechtbanken. ,,Pas dàn overweegt ze eventueel om het predikaat in te trekken,'' aldus de woordvoerder van de RVD.

Tegen Ahold lopen onderzoeken van de Amerikaanse en Nederlandse justitie en van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC. Tegen Shell lopen onderzoeken van de Amerikaanse justitie en toezichthouders en, net als bij Ahold, werken beleggers aan de indiening van claims. Dit jaar kregen BAM en Volker Wessels van de NMa miljoenenboetes voor overtreding van de mededingingswet. Justitie neemt nog een beslissing of ze vervolging instelt. Eerder oordeelde een parlementaire enquêtecommissie dat er in de bouwwereld jarenlang een cultuur was van ,,smeren en fêteren''.

Intrekking of opschorting van het predikaat is bij Ahold ,,niet aan de orde'', zegt Van der Vorm. Het is volgens hem niet door Beatrix overwogen. Bovendien laat Ahold zien dat het zelfreinigend vermogen heeft door een groot deel van de leiding te vervangen en verbeteringen door te voeren in het bedrijf. ,,Dat is één van de kenmerken van een Koninklijk bedrijf,'' aldus Van der Vorm.

De titels kunnen wel op lange termijn in gevaar komen. Elke 25 jaar worden de bedrijven grondig onderzocht door het Hof. Dan beslist de koningin of ze de titel verlengt met een kwart eeuw. Dat besluit valt voor Ahold in 2012, voor Shell in 2015. Van der Vorm betwijfelt of Ahold, Shell en beide bouwbedrijven een smet hebben geworpen op het predikaat. ,,Naar mijn idee is er niets aan de hand.''

Lijstwww.nrc.nl