Een gepassioneerd verteller

Zijn favoriete dier was de gorilla, die hij vaak omschreef als ,,heel sympathiek, en ze ruiken zo lekker zoet''. En welk dier had hij willen zijn? Een chimpansee, ,,die houdt de mensen een spiegel voor''. Gisteren overleed Antoon van Hooff (66), president-directeur van Burgers' Zoo in Arnhem aan de gevolgen van kanker.

De gelovige Antoon Jozef Jacques Johan Maria van Hooff was de kleinzoon van Johan Burgers, de oprichter van (toen nog) Burgers' Dierenpark. Eind jaren vijftig stopte hij met zijn studie veeartsenijkunde, om zijn ernstig zieke vader (de Brabantse jurist Reinier van Hooff) in de directie bij te staan, en na diens dood in 1966 werd hij directeur. ,,Al toen ik zeven jaar oud was, werd mij ingeprent waar mijn toekomst lag'', vertelde hij in 1997 in een vraaggesprek met NRC Handelsblad.

Antoons oudere broer Jan was óók voorbestemd pa op te volgen, maar hij gaf de voorkeur aan een wetenschappelijke carrière als etholoog (gedragskundige van dieren), met chimpansees als specialisme. Vooral op Jans aanraden brak Antoon in de jaren zestig met de `traditionele' dierentuin (met afzonderlijke dieren in afzonderlijke ruimten) en richtte daarvoor in de plaats ecologisch doordachte landschappen in, waar diverse diersoorten samenleefden. Zo opende Burgers' Dierenpark in 1968 het Safaripark, het eerste op het Europese vasteland. Het bleek een succes, ook financieel.

In 1971 opende Van Hooff het chimpansee-eiland, dat alle verwachtingen overtrof. De apengroep werd onderworpen aan tientallen wetenschappelijke onderzoeken. Nog altijd komen liefhebbers hele dagen naar de chimpansees in hun eigen kring kijken. De televisie maakte van het gezelschap talloze opnamen. Tussen 1963 en 1968 presenteerde Van Hooff samen met zijn broer Jan de populaire AVRO-televisieproductie Zoo-Zoo, en daarna was hij jarenlang te horen in het NCRV-programma Ja Natuurlijk en Ja Natuurlijk Extra. Met zijn markante stem en kenmerkend woordgebruik gaf hij vervolgens voor dezelfde omroep commentaar bij natuurfilms en een serie over dierentuinen.

Vanaf 1963 reisde Van Hooff de aardbol over om zélf dieren te filmen. Daarbij deed hij naar zijn zeggen veel inspiratie op: hij wilde in Burgers' Zoo ,,de hele dierenwereld op kleine schaal nabouwen''. Hij haalde in 1988 de wereldpers met de opening van Burgers' Bush, een grote oerwoudhal, die later werd gevolgd door het Mangrovebos en de Desert. Vier jaar geleden baarde Van Hooff wederom opzien met Burgers' Ocean, een superaquarium: de bezoekers krijgen de indruk dat ze diep in zee, op de koralen een ontdekkingsreis maken in het oceaanleven.

Onder Van Hooff ontwikkelde Burgers' Zoo zich tot een van de belangrijkste dagattracties in Nederland. Voor zijn verdiensten heeft hij diverse onderscheidingen gekregen. In mei ontving hij ,,voor het ontwikkelen van een nieuwe visie op het houden van dieren in gevangenschap'' van prins Bernhard de onderscheiding Officier in de Orde van de Gouden Ark.

Begin juli besloot de gemeente Arnhem het plein vóór de ingang van Burgers' Zoo om te dopen tot het Antoon van Hooffplein. Hij kreeg tevens de Lorentz-penning van de gemeente Arnhem, omdat hij ,,met zijn internationaal verworven kennis van het familiebedrijf in Arnhem een wereldvermaard centrum van kennis en beleving heeft gemaakt''.

In het vraaggesprek in 1997 zei Van Hooff dat hij ,,het liefst nog jaren zou doorgaan [als directeur], afscheid nemen van wat mij zo aan het hart gebakken zit, zal mij de grootste moeite kosten.'' Zijn zoon Alex heeft nu de leiding overgenomen van de dierentuin.