Derde geheime dienst apart

Naast de AIVD en de MIVD krijgt Nederland er binnenkort een derde zelfstandige inlichtingendienst bij. De Nationale Sigint Organisatie (NSO), die nu nog ressorteert onder de militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst (MIVD), houdt zich bezig met het onderscheppen van berichtenverkeer van communicatiesatellieten.

In een brief van minister Remkes (Binnenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer staat dat de NSO als ,,derde dienst'' zal worden verzelfstandigd en opgenomen in de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Tot nu toe werkt de dienst alleen ondersteunend voor zowel de MIVD als de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Tot de oprichting van die dienst besloot het kabinet kort na de aanslagen op 11 september 2001 in de Verenigde Staten.

Sigint staat voor Signals Intelligence, ook wel verbindingsinlichtingen genoemd. Onderschepping van deze inlichtingen zoals het aftappen van telefoongesprekken, maar ook radio-, fax- en internetverkeer wordt als uitermate belangrijke beschouwd in de strijd tegen het internationale terrorisme.

Nu wordt het niet-kabelgebonden telecommunicatieverkeer onderschept met twee grote antennes die staan opgesteld op het satellietgrondstation in het Groningse Zoutkamp. Maar de capaciteit is volgens inlichtingenexperts niet genoeg en moet de satellietinterceptiecapaciteit fors worden uitgebreid. Eerst komen er zes schotelantennes bij, maar uiteindelijk zouden er volgens Defensie 22 reuzeschotels moeten komen.

Minister Remkes wil nu de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten wijzigen om aan de NSO een eigen bevoegdheid tot het onderscheppen van het berichtenverkeer toe te kennen. Daartoe zal hij aan het eind van het jaar een wetsvoorstel aanbieden aan de ministerraad. Overigens beschikken veel andere landen al over een eigen zelfstandige dienst voor de onderschepping van satellietcommunicatie. In de VS is dat de National Security Agency (NSA), in Groot-Brittannië het Government Communication Headquarters (GCHQ).