De zonnebril is een statussymbool

Onze correspondenten bekijken deze zomer hoe bewoners van `hun' land gekleed gaan. In Italië verschuilt iedereen zich achter een zonnebril.

Het lijkt wel een lasbril of een klep van een integraalhelm. Maar het is de nieuwste zonnebril van Dior. Op het terras voor de barokke villa d'Este in Tivoli zit Maurizio verscholen achter zijn glazen masker. Kunnen we even bij hem komen zitten? Geen probleem. De jongen is trots op zijn bezit, en op zijn look. Elk jaar koopt hij een nieuwe bril, zegt hij zonder hem ook maar een moment af te doen om zijn gespreksgenoot in de ogen te kijken. De Dior is zijn duurste aanschaf tot nu toe, 130 euro.

Dit verhaal had ook kunnen gaan over slippers met gevaarlijk hoge naaldhakken, over sokken tot over de kuit voor mannen die als de dood zijn om hun blote been te laten zien. Maar ook over doorschijnende kaftans. Over mobiele telefoontjes die aan een kettinkje om de nek hangen, of op het strand losjes onder het elastiekje van de tangaslip zijn geklemd.

Maar omdat Italianen en zonnebrillen al zoveel jaren onafscheidelijk zijn en deze passie voor het gekleurde glas zo veel geld genereert, moet een verhaal over hét mode-object in de Italiaanse straten over zonnebrillen gaan.

Zelfs in de winter en in de metro tref je met donker glas gemaskerde Italianen aan. Velen beweren dat ze de bril dragen wegens het felle licht. Maar mode speelt een veel grotere rol, zo erkent de in een witte laboratoriumjas gehulde verkoper van de Romeinse brillenzaak Ottica Bernabei (sinds 1886) die zijn eigen naam niet belangrijk vindt, maar wel steeds de naam van zijn zaak herhaalt.

Een zonnebril dient om wallen te verbergen, om je desinteresse in je gesprekspartner te maskeren, maar voor alles gaat het om mode. Waarom zouden alle goedlopende zonnebrillen anders namen van bekende modehuizen dragen als Dior, Chanel, Versace, Gucci of Armani. ,,Met een zonnebril willen de mensen iets van hun identiteit uitdrukken, net als met kleding of kapsels'', zegt de brillenverkoper. Het is een statussymbool geworden, een middel waarmee je je van anderen onderscheidt. En dus verandert de mode van de zonnebril net zo snel als de andere mode.

,,Helemaal in is nu de batmanbril'', vertelt de verkoper. En ook de maffiabril is weer terug. Zwart glas met celluloid montuur. Zelfs de Italiaanse vice-premier Gianfranco Fini van de post-fascistische Alleanza Nazionale draagt er deze zomer een. Ondenkbaar in Nederland. Een politicus die alles op alles zet om van zijn extreem-rechtse verleden af te komen, maar die zonder gêne een maffiabril draagt.

Als ik de brillenman van mijn verbazing vertel, verklapt hij dat Fini de zonnebril bij hem in de zaak heeft gekocht. Maar zijn grootste klanten zijn toch de toeristen die in Italië 150 euro betalen voor een bril die in de VS, Japan of Zuid-Amerika het dubbele kost. En natuurlijke de ijdele Italiaanse vrouwen die alle seizoenen zonnebrillen blijven kopen. Want je haar moet immers altijd goed zitten.

Deze zomer is ook de uniseksbril in, zowel geschikt voor hem als voor haar. Helemaal uit zijn de ronde John Lennon-brilletjes. ,,Wie zo'n bril wil'', zegt de verkoper, ,,kan ik nu niet helpen, omdat die vrijwel nergens meer wordt geleverd.'' In heel Italië is dat ronde montuurtje onvindbaar.

En dat terwijl 90 procent van alle brillen die in de wereld worden gedragen in dit land worden gemaakt. Dat gebeurt allemaal in de buurt van de stad Noord-Italiaanse stad Treviso waar drie brillenmakers de wereldmarkt hebben verdeeld. De grootste is Luxottica. In Agordo in de provincie Belluno staat het hoofdkantoor en één van de zeven Italiaanse fabrieken van Luxottica.

Een blik op de website van dit bedrijf doet je de schellen van de ogen vallen. Ray-ban, Persol en Vogue zijn eigendom van Luxottica. Chanel, Versace, Miu Miu, Salvatore Ferragamo, Revo, Jil Sander, Prada, Genny, Bulgary, Brooks Brothers, Arnette, Anne Klein en nog vele andere ontwerpers laten hun zonnebrillen door dit bedrijf maken. In 2003 had het Luxottica, dat 37.000 mensen in dienst heeft, een omzet van 2,8 miljard euro. Het eerste semester van dit jaar groeide de winst met 12,7 procent tot 150,1 miljoen euro.

Zonnebrillen zijn big business. Maar wie de bril van Maurizio mooi vindt en niet zo veel geld heeft, kan hem inclusief merkteken zonder probleem in heel Rome op straat kopen. Een in zonnebrillen gespecialiseerde immigrant in het park Villa Borghese vraagt er 20 euro voor. Voor een leek is deze nep-Dior niet van echt te onderscheiden. Maar voor Maurizio en veel andere Italianen is het geen optie. Als het om mode gaat zijn ze bereid diep in de buidel te tasten.

Derde deel van een serie. Eerdere afleveringen verschenen op 29 en 31 juli, en zijn te lezen op www.nrc.nl.