Ruslands zwakken krijgen klappen

Voor de vele miljoenen oorlogs- en arbeidsveteranen, gehandicapten en Tsjernobyl-schoonmakers in Rusland dreigen harde klappen. Het Russische parlement, de Doema, besluit vandaag in tweede lezing over de omzetting van voordeeltjes in natura voor het armste deel van de bevolking in contante uitkeringen.

Rusland kent geen systeem van sociale verzekeringen. Voor medische hulp moet worden betaald, maar de zwakste groepen in de samenleving kunnen er gratis een beroep op doen. Ook voor bijvoorbeeld de telefoon en het openbaar vervoer hoeven zij niet te betalen. De Russische regering wil dat uit de Sovjet-periode daterende systeem ingrijpend wijzigen, omdat zij betaling in natura niet meer van deze tijd acht. Critici zegen echter dat de regering vooral wil bezuinigen.

De bedoeling van het wetsvoorstel is om de betrokkenen een vaste tegemoetkoming van tussen de 23 en 100 euro per maand te betalen. De uitkeringen van 14 miljoen mensen komen voor rekening van de landelijke regering. De regionale besturen zijn verantwoordelijk voor 19 miljoen mensen.

De bedragen groeien niet automatisch mee met de inflatie. Ze zijn gekoppeld aan de ontwikkeling van de pensioenen, die vaak ver achterloopt op de geldontwaarding. De Doema stemde begin juli al in met de eerste lezing van de voorstellen. Na vandaag volgt nog een derde lezing, maar gezien de overgrote meerderheid van Verenigd Rusland, de partij waarop president Poetin steunt in het parlement, twijfelt niemand eraan dat de wijzigingen erdoor komen.

Niettemin bestaat er fel verzet. Velen vrezen dat de financiele tegemoetkoming veel te laag zal zijn om de kosten te dekken. Bovendien heeft vrijwel niemand vertrouwen in tijdige betaling van de uitkeringen. Met name de regionale autoriteiten staan erom bekend vaak maanden te laat te zijn, bijvoorbeeld met de betaling van salarissen aan ambtenaren. Ook het feit dat er geen directe koppeling met de inflatie bestaat baart veel mensen zorgen.

Voor de tweede keer in een maand protesteerden vorige week vrijdag enkele duizenden ouderen bij de Doema. De demonstratie had de steun van alle politieke partijen, behalve Verenigd Rusland. Gisteren werd er opnieuw gedemonstreerd en probeerden jongeren zichzelf op te sluiten in het ministerie van Volksgezondheid.

De voorstellen hebben gezorgd voor een tuimeling in de populariteit van president Poetin. In een opiniepeiling van vorige maand sprak voor het eerst sinds zijn aantreden minder dan de helft van de bevolking steun uit voor de president.