Retourneren gestolen cultureel erfgoed

Staatssecretaris Van der Laan van Cultuur en minister Donner van Justitie laten het hoofd hangen naar de commerciële kunstwereld door slechts het Unesco Verdrag te ratificeren (NRC Handelsblad, 20 en 22 juli).

Het Unesco Verdrag bepaalt dat overheidsinstellingen en musea gestolen cultureel erfgoed zullen retourneren aan het herkomstland. Het Unidroit Verdrag bepaalt dat ook particuliere bezitters deze verplichting op zich zullen nemen. Let wel, dit gaat pas in op de dag dat de verdragen geratificeerd zijn!

Nederland heeft al in 1996 het Unidroit Verdrag ondertekent met de intentie het te ratificeren zodra de juridische bezwaren weggenomen zouden zijn en andere Europese landen hetzelfde zouden doen. Unesco schreef een verklarende toelichting en West-Europese landen ratificeerden het verdrag. Inmiddels hebben D66, VVD en CDA meerdere malen vragen gesteld aan de minister en staatssecretaris en zich uitgesproken voor ratificatie van het Unidroit Verdrag. De PvdA, GroenLinks en SP deden dat al eerder tijdens een expertmeeting van de Evert Vermeer Stichting.

Toch houden staatssecretaris en minister vast aan het uitvoeren van het Unesco Verdrag, terwijl het respecteren van beide verdragen allang behoort tot de ethische code van de Nederlandse musea.

Het bezwaar van het platform voor aan beeldende kunst gelieerde organisaties, dat elk muntje van de rommelmarkt onder het Unidroit verdrag kan vallen, is niet waar. Landen die het Unidroit Verdrag onderschrijven, verplichten zich een lijst te maken van het cultureel erfgoed dat in aanmerking komt: deze zijn publiek en bekend als de `Red Lists'. De `International Council of Museums' krijgt steun van het Prins Claus Fonds om deze lijsten samen te stellen. De werkelijke redenen waarom Nederland geen halt wil toeroepen aan de diefstal van cultureel erfgoed uit vooral ontwikkelingslanden, zijn niet duidelijk en daarom reden te meer voor de Tweede Kamer te blijven hameren op een bijna tien jaar oude belofte om Unidroit te ratificeren.