Erotiek onder bedienden

Toen de BBC vorig jaar de zesdelige serie The servants uitzond, kon niemand om de vergelijking met Upstairs downstairs heen. Onvermijdelijk werd in alle kritieken verwezen naar de 68-delige serie uit de jaren zeventig, die zo'n meeslepend beeld gaf van de strikte verhoudingen in een statig huis in Londen in het begin van de twintigste eeuw – de gegoede familie Bellamy op de begane grond en alle etages daarboven, en het personeel onder leiding van chef-butler Hudson in het souterrain. Zeldzaam zorgvuldig vertoonde Upstairs downstairs de hiërarchie op beide niveaus in het gegoede huishouden van toen: niet alleen de omgangsvormen tussen boven en beneden, maar ook de rangorde tussen de trotse Hudson en zijn minderen.

The servants doet dat anders. Om te beginnen speelt deze nieuwe serie zich ruim vijftig jaar eerder af, halverwege de negentiende eeuw, terwijl de stad is verruild voor een weelderig landgoed in het zuidwesten van Engeland. Maar een belangrijk verschil laat zich al meteen aflezen uit de titel: hier gaat het vooral over downstairs, terwijl de lui van upstairs er nauwelijks aan te pas komen. De thuiskomst van de heer des huizes na een reis door Italië, in de eerste aflevering, dient hoofdzakelijk als aanleiding voor de hergroepering van de benedenbezetting. En het is de komst van een nieuwe hulpbutler, waardoor de intriges op gang komen en de rivaliteiten op scherp worden gezet.

Ook in andere opzichten is er trouwens veel veranderd sinds Upstairs downstairs, dertig jaar geleden. Het tempo ligt nu aanzienlijk hoger, het script van de populaire Engelse scenariste Lucy Gannon wemelt van de sappige schuttingtaal en de meeste bedienden zijn jong. Blijkbaar wilde de BBC koste wat kost een jeugdig publiek aantrekken, dat zich vooral zou bekommeren om het antwoord op de vraag wie het met wie gaat doen. Op erotisch gebied broeit er van alles, beneden in dat landhuis. Die onkreukbare Hudson zou destijds nooit in zijn hoofd hebben gehaald om achter kokkie aan te zitten, maar hier wordt voortdurend gesuggereerd dat er heel wat opwinding schuilgaat onder de lange rokken en de strakke kniebroeken. Terwijl de heer des huizes tot zijn gerief komt boven de vieze plaatjes die hij uit Italië heeft meegenomen.

The servants, NCRV, Ned.1, 23.40-0.35u.