Onderzoek naar omkoping

De rijksrecherche gaat onderzoeken in welke mate Nederlandse bedrijven in het buitenland ambtenaren omkopen. Dat is in Nederland sinds februari 2001 strafbaar. Van omkoping wordt zelden aangifte gedaan. Toch gaat de rijksrecherche ervan uit dat omkoping van ambtenaren zich met enige regelmaat voordoet in het internationale handelsverkeer.

Dat schrijft directeur Pijl van de rijksrecherche in het Jaarbericht 2003. De rijksrecherche werkt sinds medio vorig jaar samen met het accountantskantoor Deloitte aan een plan van aanpak voor buitenlandse corruptiebestrijding.

Volgens een woordvoerster van de rijksrecherche betreft het een nieuwe prioriteit van de dienst. Nederland heeft zich in internationale verdragen verplicht om dergelijke delicten actief op te sporen.

De rijksrecherche heeft nog geen concrete zaken boven water gekregen. Tijdens de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie naar bouwfraude kwamen daar wel aanwijzingen over boven water, maar volgens de woordvoerster kan de rijksrecherche alleen onderzoek starten naar omkopingspraktijken in het buitenland die na februari 2001 zijn gepleegd.

De rijksrecherche heeft in eigen land vorig jaar 102 onderzoeken in behandeling genomen. Daarbij ging het in 49 dossiers om corruptie en fraude en in vijf dossiers om valsheid in geschrifte. De andere zaken betroffen onder meer schietincidenten, ontsnappingen uit gevangenissen, drugshandel en onderzoek naar gevangenen die in de cel zijn overleden. De helft van de zaken had te maken met onregelmatigheden bij politiekorpsen.

Een spraakmakend onderzoek betrof vorig jaar de gijzeling in januari in een van de zittingzalen van het paleis van justitie in Arnhem waarbij een gevangene gebruikmaakte van een vuurwapen van een parketwachter. Een ander vuurwapen had hij bemachtigd nadat het wapen over de muur van de gevangenis was gegooid. Bij de gijzeling raakte een officier van justitie gewond toen een arrestatieteam in actie kwam. De rijksrecherche arresteerde zowel de opdrachtgever als degene die het wapen over de muur had gegooid. In het kielzog van dat onderzoek hield de rijksrecherche twee gevangenbewaarders aan op verdenking van omkoping.

Een ander spraakmakend onderzoek betrof een ambtenaar van de Rijksgebouwendienst die valse formulieren tekende voor onderhoudswerkzaamheden die nooit uitgevoerd waren.