Vermogen zbo's niet afgeroomd

Minister Zalm (Financiën) ziet voorlopig af van het afromen van de vermogensoverschotten bij zelfstandige bestuursorganen (zbo's). Hij wil eerst een integrale visie hebben op de relatie tussen het rijk en deze op afstand geplaatste diensten alvorens in te grijpen.

Dat zei Zalm gisteren bij de behandeling van de Voorjaarsnota, de budgettaire tussenstand voor dit jaar. Zalm zegt de zbo's niet ,,via het centraal bankieren'' te willen korten: ,,Dan grijpen we de zbo's koninklijk in de nek en niet via het financieringsarrangement''. Hij wil daarvoor onder meer het nog geheime rapport van de commissie-Kohnstamm gebruiken, die onderzoek deed naar de relatie tussen rijk en zbo's en die tot de conclusie kwam dat het overgrote deel van de op afstand geplaatste diensten weer terug moet naar het rijk. Ook de kabinetsreactie op het rapport van de commssie Dijkstal, over salarissen in de (semi)-publieke sector, kan als breekijzer gebruikt worden om de relatie tussen overheid en zbo's te veranderen, vindt Zalm.

Zalm zei de bezuiniging op de zbo's van 100 miljoen euro niet te willen schrappen. Hij hoopt voor het eind van het jaar een integraal standpunt over zbo's te hebben, waarin ook de vermogens van de zbo's aan de orde komen. Hij riep de Kamer op kritisch te zijn bij de behandeling van het rapport Kohnstamm. ,,Ik kan u voorspellen dat u alle zbo's op u af krijgt. Er is geen zbo die dichter aan de borst van de ministeriële verantwoordelijkheid wil'', aldus Zalm, die zijn opmerking als een ,,early warning'' kwalificeerde..

In de Voorjaarsnota wordt voor dit jaar een extra bezuiniging van 2,9 miljard euro voorgesteld om het financieringstekort onder de Brusselse begrotingsgrens van 3 procent te brengen. Zalm stelde voornamelijk incidentele maatregelen en boekhoudkundige verschuivingen voor, waar de Kamer weinig bezwaar tegen had. Zalm onderstreepte dat er naast een incidentele meevaller (de aardgasbaten vallen dankzij de hogere olieprijs hoger uit) ook financiële tegenvallers zijn bij de overheid. Die doen zich niet voor bij het Rijk, maar wel bij gemeenten en provincies. Die geven meer geld uit voor grondaankopen dan voorzien. Deze uitgaven tellen volgens de Europese regels mee voor het financieringstekort, dat daardoor extra hoog uitvalt.

Zalm heeft een werkgroep aan het werk gezet, die bekijkt hoe dit probleem kan worden opgelost. Deze zal in augustus rapporteren. Volgens Zalm zal de werkgroep ook kijken naar een suggestie van CDA-Kamerlid De Nerée om de lagere overheden te laten overstappen op een nieuwe boekhoudkundige methode, waardoor de uitgaven voor grondaankopen niet zouden leiden tot een hoger tekort.