`Sport gaat om details, en dit is zo'n detail'

Lars Gillhaus is video- operator van de Nederland- se hockeyploegen, die zich momenteel voorbereiden op `Athene'. ,,Gerichte informatie is onmisbaar.''

Zijn werkkamer oogt als een studio, uitgerust met de meest geavanceerde computerapparatuur. Aan de muren hangen vlaggen, posters en accreditaties van hockeytoernooien, die hij de voorbije jaren beroepshalve bezocht. Lars Gillhaus is niet alleen een whizzkid, hij is ook een fanatiek souvenirjager. Grijnzend: ,,Ook een hobby van me.''

Drie jaar nu is de `video-operator' uit Vught in dienst van de Nederlandse hockeybond KNHB, als opvolger van de in onmin geraakte Roberto Tolentino, en sindsdien heeft de broer van oud-profvoetballer Hans de halve wereld gezien. Vorig jaar overleed zijn echtgenote, de moeder van bondscoach Marc Lammers, na een lang ziekbed. Tijd voor rouwverwerking had Gillhaus (42) niet of nauwelijks. ,,Ik vloog van hot naar her, van Zuid-Afrika via India naar Spanje, en uiteindelijk naar Nieuw Zeeland. Toen ben ik mezelf na thuiskomst wel tegengekomen. Ik had drie maanden stilgestaan in mijn rouwproces.''

Sinds zaterdag staat Gilhaus, de enige fulltime-videoman binnen sportkoepel NOC*NSF, op de steigers bij het vierlandentoernooi in Amstelveen, waar de Nederlandse mannen- en vrouwenploeg begonnen zijn aan de laatste fase van hun olympische voorbereiding. Wat hij dezer dagen zoal ziet? ,,Zo kort vóór Athene zal een aantal cornervarianten in de knip blijven. Maar dan nog: elke informatie is nuttig en dus welkom.''

Zijn debuut ging niet onopgemerkt voorbij. Gillhaus, oud-manager van hoofdklasser Den Bosch (mannen), introduceerde drie jaar geleden de open-audiolijn en de videobril bij de Champions Trophy in Amstelveen. ,,Marc wilde meer informatie, vooral over de aanvallende en verdedigende corner, en bij voorkeur zo snel mogelijk, zodat hij nog tijdens de wedstrijd kon ingrijpen als dat nodig mocht zijn. Bij Den Bosch filmden we de strafcorner toen ook al en holde de videoman met handcameraatje nadien naar de bank, waar de coach dan de beelden snel bekeek. Dat moest en kon beter.''

Geholpen door zijn kennis van de audiovisuele markt verfijnde de oud-eigenaar van een fotospeciaalzaak het bestaande product, met de bijbehorende open-lijnverbinding. Gillhaus: ,,Het is een hulpmiddeltje, meer niet. Sport draait om details, dit is zo'n detail. Zoals zoveel coaches wil Marc niets aan het toeval overlaten. Maar al die aandacht voor die videobril was toen buitenproportioneel. Over het hockey van die meiden zelf werd nauwelijks meer gerept.''

Zijn voornaamste taak is het in beeld brengen van spelpatronen, variërend van strafcorners tot looplijnen, van zowel Nederland als van tegenstander(s), en die beelden vervolgens archiveren met behulp van een computerprogramma. ,,Het komt neer op het registreren en het sorteren van relevante informatie, die ik snel en pasklaar bij de technische staf aflever. Zodat zij met een paar drukken op de knop datgene voorgeschoteld krijgen wat ze willen zien. Tot voor kort was dat nachtwerk, dankzij het eindeloos terug- en vooruitspoelen van die bandjes. Nu kan een kind de was doen.''

Zijn inbreng is groot, om niet te zeggen onmisbaar. Vraag is echter of al die aandacht voor de video-analyse niet ten koste gaat van de basale, maar daarom niet minder belangrijke ingrediënten als spelvreugde en teamspirit? Gillhaus: ,,Het een sluit het ander niet uit. Gerichte informatie is onmisbaar in het moderne tophockey, en dat zeg ik niet omdat ik m'n brood ermee verdien. Vrijwel alle landen maken er gebruik van. Dat is niet voor niets. Hoe meer je weet, hoe sterker je in je schoenen staat. Dat geldt niet alleen voor de coaches, maar ook en misschien wel vooral voor de spelers.''

Zijn geheimen geeft Gillhaus niet prijs, zeker niet aan collega's met wie hij hoog op de steiger achter het doel (,,De beste plek, want het beste overzicht'') staat. ,,Praten over m'n werk doe ik niet graag. Ik ben niet te beroerd om een collega te helpen, als die plotseling zonder snoertje of stekkertje zit. Maar ik maak niemand wijzer dan hij of zij al is. Die Argentijnen zouden maar wat graag willen weten hoe die videobril werkt, en stuurden laatst een of andere journalist op me af. Dat was meteen einde interview.''

Hoe ver gaan coaches en begeleiders in hun tomeloze wil om te winnen? Diefstal van beeldmateriaal van een concurrent? Gillhaus zegt zoiets nog niet meegemaakt te hebben. ,,Maar goed: bij het kwalificatietoernooi in Madrid stond een camera op de steiger, waar iedereen beelden van kon aftappen. Wie zegt mij dat dat ding niet aan stond tijdens onze trainingen?''

Het mooie is: zelf kan hij niet hockeyen. ,,Ik heb het zelfs nooit gedaan. Ik ben een passieve liefhebber. Bij een snelle wedstrijd weet ik vaak niet wat de stand is, zo geconcentreerd ben ik bezig met het filmen van het hockey.''

Via een mede door Gillhaus onderhouden besloten internetsite kunnen de hockeysters bijvoorbeeld spelfragmenten opvragen. Van de eigen ploeg of van de (komende) tegenstander. Zodat ze nog beter voorbereid zijn op wat hun in een wedstrijd te wachten staat. ,,Marc kan hele verhalen afsteken tegenover zijn groep, maar zodra die woorden vergezeld gaan van beelden, dringt pas echt goed door wat hij bedoelt.''

De volgende vondst is al `in de maak'. Lammers nam een paar maanden geleden contact op met een bedrijf dat computerchips op de markt brengt, waarmee gedetineerden op de voet gevolgd (kunnen) worden zodra zij met verlof gaan. Gillhaus: ,,Bouw bij spelers zo'n chip in, bijvoorbeeld in de schoen, en je hebt na afloop een prachtig overzicht van alle bewegingen en looplijnen. Daar kan een coach zijn voordeel mee doen.''