Smakelijke `Ladykillers'

Een groepje mannen graaft een tunnel met kwade bedoelingen. Het plan is om een kluis aan het eind van de gang leeg te halen en dan de tunnel te laten instorten zodat er geen spoor van braak te vinden is. Briljant. Ontploffingsexpert Garth Pancake demonstreert welk explosief hij zal gebruiken. Twee inerte stoffen die slechts samengebracht gevaarlijk zijn. Apart zijn ze volkomen onschuldig, kun je ermee doen wat je wilt. Je kunt er zelfs met een hamer op slaan. En BOEM!

Zo'n grap die iedereen van een kilometer aan ziet komen, toch een goede grap te laten zijn. Ziedaar het meesterschap van de gebroeders Coen, dit keer gedemonstreerd in hun remake van The Ladykillers.

Hoe komt het dat zij zo'n grap tot een goed einde kunnen brengen? Omdat het bij hen niet zozeer om de grap zelf gaat, als wel om de personages die de grap ten uitvoer brengen. Garth Pancake is een in bergklimmers-outfit gestoken vijftiger met een darmsyndroom, een hardhouten stem en een onverwoestbaar optimistisch aanpassingsvermogen: ,,easiest thing in the world'', is zijn leus.

Ethan en Joel Coen brengen met ijzeren regelmaat hun films uit, die met de doorsnee Hollywood-productie geen enkele verwantschap vertonen – of het moest zijn dat ze Tom Hanks in de hoofdrol hebben. Zij etaleren een gevoel voor vorm en aankleding dat eerder geïnspireerd lijkt door stripverhalen dan door andere films. Ze hebben een taalgebruik dat na zoveel jaar als een eigen idioom mag worden opgevat, met zinnen vol als de bronzen slagen van een kerkklok, en meestal uitgesproken met stemmen die daarvoor speciaal gegoten lijken. Tom Hanks heeft dit keer de hoofdrol als zalvende zinsconstructies bouwende bedrieger. Hij doet het perfect, met een hikkende lachje en een licht-aarzelende s.

De fijnzinnige Engelse komedie The Ladykillers van Alexander Mackendrick uit 1955 – met een topcast van Alec Guinness, Herbert Lom, Peter Sellers – is door de Coens niet nagemaakt, maar verplaatst naar hun eigen terrein. Daarbij hebben ze slechts twee gegevens van het origineel behouden: een onwaarschijnlijk onhandige groep criminelen plant een tunnelkraak vanuit het huis van een oude vrouw – in de remake een glansrol voor Irma P. Hall, die er in Cannes een speciale prijs voor kreeg van de jury. Zodra zij de schurken doorheeft proberen zij haar te vermoorden, wat geen van hen lukt.

Verder is het helemaal des Coens. De hilarische korte introductie van de schurkachtige losers voor zij zich aan het plan verbinden. De oogverblindende schoonheid van de Mississippi-delta en de doordeweekse knulligheid van de gebouwen in het stadje dat daaraan ligt. De muziek, oer-Amerikaans en toch ongehoord.

Elke keer sinds Fargo heten de Coen-films `niet zo geweldig meer'. Wat nou? Wat hebben wij te klagen met The Big Lebowski, The Man Who Wasn't There, Intolerable Cruelty en nu The Ladykillers? Niks toch?

The Ladykillers. Joel en Ethan Coen. Met: Tom Hanks, J.K. Simmons, Irma P. Hall, Tzi Ma. In 45 bioscopen.