Joseph Fiennes

Zijn grootste successen boekte Joseph Fiennes in maillot, als Shakespeare en als graaf Leicester. Nu speelt hij weer in de zestiende eeuw, als Maarten Luther.

Bij alle dertien Oscarnominaties en zeven Oscars voor de film Shakespeare in Love zat er geen voor de vertolker van de titelrol. Gwyneth Paltrow nam haar beeldje beroemd huilend in ontvangst en ook Judi Dench, de kostuums, de make-up, de muziek, de art-direction, het scenario en de films als geheel werden bekroond, maar de man om wie het allemaal draaide, kwam er bekaaid af. Ondanks de kostuums waarin hij was gehesen, de make-up die hij op had gekregen, de woorden die hij te spreken kreeg en de acteurs die hem omringden, kon kennelijk niet verhuld worden dat het spel zelf niet buitengewoon was. Gek is dat. Het is alsof van een maaltijd alles geprezen wordt behalve het eten.

Toch komt zoiets wel vaker voor. Leonardo DiCaprio werd bijvoorbeeld niet genomineerd voor Titanic en Elijah Wood niet voor The Lord of the Rings-trilogie. Het is soms bijna of al dat goeds in andere categorieën tegen de acteurs werkt; alsof ze er bij in het niet vallen.

Toch betekende zijn rol in Shakespeare in Love, een van de hits uit 1999, de doorbraak van Joseph Fiennes, tot dan toe vooral bekend als broer van Ralph Fiennes, die voor zijn spel in Schindler's List (1994) en The English Patient (1996) wel voor de belangrijkste filmprijs werd genomineerd. Het grootste compliment dat hij kreeg, was waarschijnlijk dat hij nu niet meer met zijn broer vergeleken hoefde te worden. Dat compliment is maar even waar geweest.

Fiennes (Salisbury, 27 mei 1970) heeft met Shakespeare in Love wel roem gevonden, maar die heeft zich niet weten uit te breiden. De films daarna zijn vaak geflopt, zoals de erotische thriller Killing Me Softly (2002) van Chen Kaige en de oorlogsfilm Enemy at the Gates (2001) van Jean-Jacques Annaud.

Fiennes' (spreek uit: Fines) enige andere grote succes kwam vlak voor Shakespeare in Love: Elizabeth van Shekar Kapur, een film die zich eveneens in de zestiende eeuw afspeelde – reden genoeg voor de Engelse pers om Fiennes in overzichten van zijn carrière met een `tights period' op te zadelen. Feit is wel dat Fiennes vaak in kostuumfilms speelt, zoals nu weer in Luther. Zou Fiennes een zestiende-eeuws gezicht hebben of is het zijn training in de Engelse toneelklassieken die hem voor de geschiedenis geschikt maakt? In kostuumsfilms mag meestal duidelijker geacteerd worden dan in hedendaagse producties.

De films die Fiennes op stapel heeft staan zijn in ieder geval allemaal historische drama's, waaronder ook een Shakespeare, De koopman van Venetië, en een verfilming van Thérèse Raquin van Emile Zola.

Vooralsnog is Fiennes' familiegeschiedenis interessanter dan zijn filmgeschiedenis. Hij is niet alleen de broer van Ralph, maar ook van twee regisseurs en een componist; de zoon van een fotograaf en een schrijfster; de neef van een ontdekkingsreiziger. Alleen zijn tweelingbroer heeft het voetlicht nooit gezocht. Jacob Fiennes is jachtopziener in Suffolk.