Intussen, in Tokio

Het is begrijpelijk dat de financiële wereld vanavond in de ban is van de eerste renteverhoging in Amerika nadat de rente daar tussen 2001 en de zomer van 2003 van 6,5 procent naar de recordlaagte van slechts 1 procent werd gebracht.

Maar terwijl iedereen zich op Washington concentreert, vindt in de luwte een ontwikkeling plaats die misschien wel even belangrijk is voor de internationale financiële markten. De Japanse economie groeit weer, en fors ook. In het vandaag aflopende eerste halfjaar wordt de groei op jaarbasis geschat op 6 procent. Dat is uitbundig, en zal waarschijnlijk moeilijk vol te houden zijn. Gisteren temde een wat tegenvallende industriële productie in Japan het enthousiasme een beetje, maar morgen zal de Tankan-peiling onder het bedrijfsleven waarschijnlijk een positief signaal geven. De geest is, kortom, na ruim een decennium van stagnatie uit de fles.

Dat is goed nieuws, behalve voor de Japanse rentemarkt. De Bank van Japan houdt de rente op de geldmarkt daar nu al jarenlang op nul procent. Deflatie, het dalen van de consumentenprijzen, was in Japan een structureel probleem, en alleen een zeer agressieve monetaire politiek kan daar wat aan doen.

Die deflatie is nog niet weg. Maar er zijn tal van tekenen dat de centrale bank haar supersoepele beleid binnenkort zal moet laten varen. Niet alleen werd de rente op nul gehouden, ook is er sprake van `kwantitatieve' maatregelen: de bank overspoelt de geldmarkt met yen, door overheidsobligaties op te kopen. Via een omweg `drukte' de centrale bank in feite geld om het overheidstekort in Japan, dat vorig jaar 8 procent bedroeg, te financieren.

Vandaar dat door al die aankopen de rente op langlopende obligaties (die daalt als de koers van een obligatie stijgt) terugliep naar een recorddiepte van slechts 0,45 procent vorig jaar.

Nu de deflatie op de terugtocht lijkt, en de economische groei aantrekt, anticiperen obligatiebeleggers op een einde aan de geldvloed van de centrale bank in Tokio. De koersen van langlopende obligaties zijn op jaarbasis met 15 procent gekelderd, en de effectieve rente is omhooggeschoten naar rond de 1,8 procent. Dat is nog steeds uitermate laag, zeker gezien het feit dat de Japanse staatsschuld zo'n 160 procent van het bbp bedraagt.

Het is niet moeilijk de slachting op de obligatiemarkt te voorzien die dreigt als de inflatie in Japan terugkeert, en ook de rente vanaf nul zal worden verhoogd. Voorzichtig opereren is voor Japans centrale bankiers nog veel belangrijker dan voor hun collega's in Amerika. De groei mag dan terug zijn, de problemen zijn nog niet weg in Japan.