Een protestants antwoord op Mel Gibsons `Passion'

Het is dat Luther eerder is gemaakt dan The Passion of the Christ, want de verleiding is groot om in de biopic van de Reformatie-voorman een gepast protestants antwoord op Mel Gibsons orthodox katholieke passieverhaal te zien. Het is alsof de geloofstrijd zoveel eeuwen later weer helemaal opnieuw mag beginnen. Luther van veteraanregisseur Eric Till lift ongetwijfeld mee op de nieuwe religieuze golf én op het verlangen naar klassieke verhalen, waar gebeurd of mythe, om de avondlandse cultuur nog snel van wat kaders te voorzien.

Brad Pitt is Achilles, Jezus was een sado-masochist en kerkhervormer Martin Luther (1483-1546) een manisch-depressieve twijfelaar. Joseph Fiennes in de titelrol mag in zijn monnikscel vechten met demonen, daarbuiten is hij een welbespraakte volksmenner die zijn aanklacht tegen het corrupte katholicisme ziet uitlopen op een redeloze beeldenstorm. De scène waarin hij zijn 95 stellingen op de kerk in Wittenberg spijkert, toch een dramatisch hoogtepunt, trekt als een impulsieve flits voorbij. Veel nadruk ligt daarentegen op het feit dat het vertalen van de bijbel in het Duits, Luthers andere wapenfeit, een tijdrovende kwestie was. Ook in film-tijd. Ondanks een groot-Europese sterrencast met onder meer Bruno Ganz als Luthers leermeester en biechtvader Johann von Staupitz en Peter Ustinov als Frederik de Wijze, komt maar één personage echt tot leven: Alfred Molina's monnik Johann Tetzel. Hij is doortrapt als de neten. Hem je sympathie lenen moet wel het failliet van deze film betekenen. DL

Luther. Regie: Eric Till. Met: Joseph Fiennes, Alfred Molina, Bruno Ganz, Jonathan Firth, Peter Ustinov. In: Delfia, Delft; Cine-mec, Ede, Rembrandt, Eindhoven.