Duitse degelijkheid

De Achterpagina zingt de lof van een aantal bijzonder catalogi. Vandaag de `Warenkatalog' van het Duitse postorderbedrijf Manufactum.

Vooroorlogse kwaliteit – een begrip dat langzaam verdwijnt uit het Nederlandse taalgebruik. Maar nu zelfs het terugverlangen naar dingen die een leven lang meegingen wegebt, dient zich een bedrijf aan dat zich opwerpt als kampioen van spullen die gemaakt zijn om slijtage te weerstaan. Een postorderbedrijf nog wel, wat een incongruentie lijkt.

Postorderbedrijven houden zich nogal eens bezig met het verkopen van artikelen die er in de catalogus mooi, solide en aantrekkelijk geprijsd uitzien, maar waarvan de kwaliteit nogal eens tegenvalt. Foto's liegen niet, behalve in de postordercatalogus. Een van de uitzonderingen op deze regel is de 369 pagina's dikke Warenkatalog Nr. 16 van Manufactum, een Duits warenhuis dat zich specialiseert in het onverslijtbare – zowel wat betreft ontwerp als qua niet-kapot-te-krijgen.

Behalve de vierduizend artikelen in de Manufactumcatalogus biedt deze ook voorlichting over de geschiedenis van de producten, en de wijze waarop ze gemaakt worden. En dat alles in Duits proza dat lichtvoetig en hier en daar met een aangenaam gevoel voor humor dagenlang kijk- en leesplezier verschaft: ,,In Aleppo heeft de zeepziederij zich als deel van de hoogontwikkelde Arabische lichaams- en schoonheidscultuur staande weten te houden. Nog steeds telt de stad meer dan 100 zeepziederijen, waarvan er echter nog maar enkele hun producten volgens de oude bewerkelijke methode van het meervoudig zieden met vers water verkrijgen, en die pas afgesloten is wanneer de zeepmeester de `uitgezouten' zeep heeft geproefd. De afgekoelde, met een fabrieksmerk gestempelde zepen rusten dan nog negen maanden in de halfschaduw van open opslagplaatsen, terwijl ze 92 procent van hun gewicht verliezen en hun kleur verandert van groen in geelbruin.''

Wie zou zich daar voortaan niet mee willen wassen, al kost de zeep 6 euro per stuk? (En doe er dan meteen zo'n ovalen jaren-dertig zeepbakje bij van doorschijnend, geel/bruin gevlamd methacrylaat.) Behalve zeep uit Aleppo is er lavendelzeep waarin bloesem verwerkt is; Bronnley citroenzeep volgens een recept uit 1905; en allang vergeten watertjes als Eau de Menton, Verveine, en voor de heren after-shaves als Floid en het beruchte, hels bijtende Pitralon. En nog veel meer producten die voornamelijk stammen uit het fin de siècle tot in de jaren dertig van de vorige eeuw.

En dat is nog maar een fractie van de 70 pagina's lichaamsverzorging. Er zijn hoofdstukken over keuken- en tafelartikelen, met bijvoorbeeld het veel geïmiteerde Eichenlaubbestek – ook na 104 jaar nog een smakelijk ontwerp – tot honinglepels, handmixers, emaille en keramische schalen, zelfs azijnvaatjes. Lederwaren – ach, die Provençaalse schoudertas (272 euro) met z'n wulpse klep! – maar ook de platte hoog gedragen rugtassen die soldaten in de Napoleontische oorlogen droegen, en die van paardenleer vervaardigd blijken. Gereedschappen, ijzerwaren, poetsmiddelen, borstels, laarzenknechten, kleding en bureau-artikelen.

Met een van de moderne ergernissen kan hier definitief afgerekend worden: Manufactum levert ouderwetse telefoontoestellen zoals die tot in de jaren zestig standaard waren, en die ons verlossen van de veel te lichte apparaten waar we ons al zo lang aan ergeren. De W 48 (199 euro) wordt, met de originele mallen, gemaakt van bakeliet. De cijferring is van geëmailleerd metaal en de snoeren zijn natuurlijk met katoen omhuld. Bijna 2 kilo weegt het zwarte (of ivoorwitte) joekel, waarvan de hoorn zich zo prettig tussen oor en schouder laat klemmen. Belangrijkste voordeel is volgens de omschrijving dat men in geval van grote woede de hoorn keihard op de haak kan knallen – een genoegen dat ons inderdaad al te lang ontzegd werd.

Voor bezitters van een vooroorlogs huis is de catalogus een godsgeschenk: niet alleen prachtige lampen van tijdloze schoonheid – van o.a. Sistrah, en de elegant-robuuste staande lampen van Solère – maar ook naar origineel ontwerp nieuw vervaardigde contactdozen en schakelmateriaal van, naar keuze, wit porselein of zwart bakeliet. Verkrijgbaar met wip- of draaischakelaar, inwendig aangepast aan moderne voorschriften, maar met behoud van de heldere `klik'.

Zo is deze catalogus meer dan een consumentenfuik: hij biedt zicht op een lang vervlogen tijd. Het doorbladeren geeft soms een Proustiaans effect: dat wandlampje zag je vroeger in de gangen van een Frans hotel. En dat theelichtje van doorschijnend porselein, dat stond vroeger bij grootmoeder.

Catalogi bestellen via www.manufactum.de of telefonisch op nummer 00.49.2309.939058. Manufactum heeft warenhuizen in o.a. Aken, Berlijn, Düsseldorf en Hamburg.