Bij Shell zwegen de verzekeraars

Halverwege de vergadering bleek dat Koninklijke Olie bij het meest omstreden agendapunt al lang zeker was van goedkeuring. Veel beleggers zwijgen over hun stemgedrag, ondanks de code Tabaksblat.

Wie stemde vóór goedkeuring van het beleid (décharge) van de directie en commissarissen van Koninklijke Olie, wie stemde tegen en wie stemde helemaal niet? Met die vraag verlieten veel aandeelhouders afgelopen maandag het Fortis Circustheater in Scheveningen. De décharge van het bestuur van Koninklijke Olie bleek een hamerstuk: de op afstand stemmende aandeelhouders zorgden ervoor dat een meerderheid het beleid accordeerde, inclusief het beleid van vertrokken bestuurders als W. van de Vijver die sneuvelden op de affaire met de overschatting van gas- en oliereserves. Een belangrijk besluit, want met een verleende décharge staan bestuurders sterker als zij later ooit aansprakelijk worden gesteld.

De vraag wie tegen goedkeuring van het beleid stemde was in Scheveningen gedeeltelijk beantwoord. In de zaal lieten vooral de tegenstemmende beleggers zich gelden. Zoals de Vereniging van Effectenbezitters, sinds jaar en dag een van de meest activistische aandeelhouders, en de pensioenreuzen ABP en PGGM. De twee grootste Nederlandse pensioenfondsen spelen in de financiële wereld al langer een voortrekkersrol als het gaat om de bevordering van helder en verantwoord ondernemingsbestuur in Nederland.

Moeilijker zijn de voorstemmers en de niet-stemmers. Wie waren dat en waarom deden zij dat? De code Tabaksblat voor deugdelijk ondernemingsbestuur stelt dat professionele beleggers als verzekeraars en pensioenfondsen hun stem dienen te laten te gelden op aandeelhoudersvergaderingen en hun uitgebrachte stemmen moeten verantwoorden aan hun achterban. Een groeiend aantal Nederlandse pensioenfondsen manifesteert zich in dit krachtenveld, maar waar zijn de verzekeraars? Fortis-topman Anton van Rossum bood onlangs zijn excuses aan namens alle verzekeraars voor de jarenlange passieve houding op aandeelhoudersvergaderingen. Maar dat betekent nog niet dat de verzekeraars nu actief zijn, zo blijkt uit een rondgang van deze krant.

Fortis onthield zich maandag bewust van stemming op de aandelen Koninklijke Olie die de verzekeraar bezit. ,,We willen eerst onderzoeksresultaten naar de reserveskwestie zien'', licht een woordvoerder toe. Op de Shell-aandelen die Fortis voor derden beheert is geen stem uitgebracht. ,,Dat moeten we nog regelen met volmachten, daar zijn we mee bezig.''

Bij SNS Reaal is de situatie omgekeerd. De financiële instelling bracht wel stemmen uit namens de Shell-aandelen voor derden (zoals beleggingsfondsen), maar op de aandelen die SNS Reaal zelf bezit is niet gestemd. ,,Dat is nog in ontwikkeling'', zegt een vermogensbeheerder van SNS Reaal. Overigens stemde de financiële instelling tegen décharge, zowel voor directie als commissarissen. ,,Toen bleek dat de president-commissaris al in november van de kwestie met de oliereserves op de hoogte werd gesteld hebben we ook tegen décharge van commissarissen gestemd'', licht vermogensbeheerder Hans Slomp toe. Delta Lloyd bracht geen stem uit. Dat doet de verzekeraar pas vanaf volgend jaar. Dit jaar wordt alleen gestemd bij beleggingen die een belang van meer dan 5 procent vertegenwoordigen, en dat is Shell niet.

Aegon werkt eveneens nog aan implementatie van zijn stembeleid. De verzekeraar was absent in Scheveningen en stemde evenmin op afstand of per volmacht, niet namens de eigen aandelen en niet namens de aandelen die Aegon beheert. ,,We maken ieder keer de afweging of we gaan stemmen en of we aanwezig zullen zijn'', zegt een woordvoerder. ,,Er moet wel iets op de agenda staan waar we wat over willen zeggen.''

Achmea (Centraal Beheer, Zilveren Kruis) weigert überhaupt wat te zeggen over haar stemgedrag. ,,Daarover doen wij geen uitspraken'', zegt een woordvoerder. ING, een van de grootste beleggers van Nederland, weigert ook commentaar op haar stemgedrag en verwijst naar haar eerder aankondiging dat het concern actiever gebruik zal maken van haar stemrechten. Vanaf 1 januari 2005 zal ING haar stemgedrag ieder kwartaal verantwoorden, zoals Tabaksblat vraagt.