Monstertaak voor gardisten Irak (Gerectificeerd)

Irak heeft sinds gisteren een eigen interim-regering. De Nationale Garde moet zorgen voor een veilig land. Maar voorlopig blijven buitenlandse militairen de baas.

Nog maar net is de macht in Irak overgedragen of de mannen van de Iraakse Nationale Garde, bataljon 304, in Bagdad hebben hun eerste succes al binnen. Vandaag hebben ze zonder toestemming van hun Amerikaanse kapitein twee `slechteriken' opgepakt. Ook hebben ze vier Amerikaanse controleposten overgenomen. De sfeer op hun stoffige basis is uitgelaten.

,,We patrouilleerden door een wijk toen iemand op ons schoot. Onze Amerikaanse kapitein Wohlgemuth was er niet. Omdat we vandaag de macht hebben gekregen, besloten we de mannen zelf op te pakken', vertelt luitenant `Hamid al-Dulaimi' blij. Zijn echte naam wil hij niet geven, net als min zijn andere collega's van de Iraakse Nationale Garde. ,,Veel te gevaarlijk', vindt Dulaimi. Eergisteren moesten de Amerikanen zijn huis met tien man beschermen omdat hij doodsbedreigingen had gekregen.

De mannen van de Nationale Garde, het nieuwe Iraakse leger, wacht de monstertaak Irak veilig te maken. Het is de 140.000 Amerikaanse militairen en hun 25.000 buitenlandse bondgenoten niet gelukt. Nu de macht in handen van de Irakezen is, vormen zij de laatste kans op een stabiel Irak. Het is de vraag of het de voornamelijk licht getrainde mannen van het Garde, nu ongeveer 50.000 man sterk, wel zal lukken. De laatste maanden zijn zij juist het slachtoffer geworden van een constante stroom aanslagen. Vorige week nog werd het aanmeldcentrum voor de Garde in het centrum van Bagdad getroffen door een aanslag van een zelfmoordterrorist. Veertig aspirant-soldaten vonden de dood. In februari was er een soortgelijke aanslag op dezelfde plaats met 41 doden. De militairen worden als collaborateurs gezien. In het hele land vormen ze een doelwit voor de opstandelingen.

Ook na de machtsoverdracht zijn ze vogelvrij. Gisteren werden zes gardisten vermoord tijdens een aanslag door rebellen in de stad Baquba, ten noorden van Bagdad.

Vandaag wordt er voor de verandering eens niet gedacht aan al het geweld. De Amerikaanse kapitein Martin Wohlgemut uit Texas, die de circa 139 soldaten van dit kampement al vier maanden traint, wil een speciale vlagceremonie houden, waarbij ook op de basis – voor de vorm – de macht wordt overgedragen. Voorlopig blijven de Amerikanen er gewoon de baas.

`Kapitein W', zoals Wohlgemut door de Irakezen wordt genoemd, heeft een van de 21 kinderen van zijn Iraakse tegenhanger Jassem Ali 10.000 dinar gegeven om in zijn Mercedes een nieuwe vlag te gaan kopen. ,,Ik heb drie vrouwen', verklaart Ali trots. Om de machtsoverdracht te vieren wil hij er een vierde bij nemen. ,,Goed hè, die moslims', gniffelt Wohlgemut.

Hij en elf andere Amerikanen vergezellen de Iraakse soldaten op de basis. ,,Om hen te beschermen tijdens de machtsoverdracht', verklaart Wohlgemut. Iedereen gaat vriendschappelijk met elkaar om, al heeft kapitein W wel moeite met de Arabische manier van complimentjes geven. ,,Kapitein W is onze vriend.'

,,Hij denkt eerst aan ons en dan pas aan zijn kinderen', vertelt luitenant Dulaimi dromerig. ,,Kijk, dat bedoel ik nou', zegt Wohlgemuthh lachend. ,,Hij is onze vriend, maar hij kan hier niet eeuwig blijven', vervolgt Dulaimi. ,,Wij hebben zijn hulp niet meer nodig. We moeten het zelf doen.' De Amerikaan knikt: ,,Zo heb ik het jullie geleerd', zegt hij.

Hoe graag de Iraakse garde net als de interim-regering ook soeverein wil zijn, voorlopig zitten kapitein W en zijn mannen nog op de basis en delen de lakens uit. De Iraakse interim-regering heeft de Amerikanen `gevraagd' niet te vertrekken, uit angst dat het land anders in chaos zou vervallen. De soldaten hebben ook nu, na de machtsoverdracht, immuniteit voor Iraakse rechtsvervolging en kunnen alleen in de Verenigde Staten worden aangeklaagd. Toch wil Wohlgemuthh een machtsoverdracht-ceremonie houden, voor het moreel.

Na wat wachten blijkt er een misverstand te zijn. Kapitein Jassem Ali blijkt niet begrepen te hebben dat de vlag vandaag nodig is. ,,Ik wist niet dat er haast bij was', verklaart hij. Maar snel snort Ali een oude vlag op, die tot de draad versleten is. Wohlgemuthh zegt bewonderend dat de vlag vele oorlogen moet hebben gezien.

Alle rekruten worden verzameld op het appelterrein en W begint een toespraak uit een Hollywood-film. ,,Vandaag vieren jullie je onafhankelijkheidsdag. Jullie zijn vrij!', zegt Wohlgemuthh. De rekruten juichen en zingen het volkslied uit de tijd van Saddam Hussein. Een nieuwe hymne is nog niet geschreven. Kapitein Jassem Ali zwaait met de oude Iraakse vlag en een Iraakse sergeant schiet in de lucht. Wohlgemuthh juicht blij. Plotseling komt de witte Mercedes van Ali's zoon aangestoven met een nieuwe vlag – nog steeds de groen-rood-wit-zwarte van het oude Irak; de nieuwe met blauwe strepen die eerder dit jaar werd geïntroduceerd heeft het niet gehaald. Een soldaat plaatst de vlag op de wachtpost en daarmee is de overdracht een feit.

Wolhgemut hoopt dat de Irakezen hem na vandaag niet meer als bezetter zien. ,,Ik wil deze mensen helpen, niet controleren', zegt hij. Als dank geeft kapitein Ali de versleten Iraakse vlag aan zijn Amerikaanse collega. ,,Aan de Amerikanen hebben we wat tenminste hier, dat kan ik van sommige Europese landen niet zeggen', vindt Ali. En dan is er nog een laatste compliment voor W. ,,We bidden allemaal dat hij kolonel wordt en snel zijn kinderen weer kan zien.'

Rectificatie

Wolgemuth

De Amerikaanse kapitein in het artikel Monstertaak voor gardisten Irak (29 juni, pagina 1) wordt aangeduid als Wolgemuth en Wolgemut. Correct is Wolgemuth.