Microvezeldoekje reinigt beter

Geleidelijk aan verdwijnen de klassieke schoonmaakmiddelen van de supermarktschappen. Soda, zeep, ammoniak en spiritus worden vervangen door een scala van merkgebonden spuitbussen, sprays, schuimen, toilet-, tegel-, multi- en allesreinigers. Het ziet er naar uit dat de doodsteek voor de klassieke schoonmaakmiddelen toegebracht gaat worden door het microvezeldoekje, het wonderdoekje dat gladde oppervlakken kan reinigen zonder schoonmaakmiddel. Dit doekje is in de professionele schoonmaakbranche al ver opgerukt. In de vakbladen wordt gerept van 50 procent tijdsbesparing.

Een vuil oppervlak zoals een vies raam of een vieze deurpost bestaat uit een uiterst dun vettig laagje waarop zich fijne stofdeeltjes hebben afgezet. Het zijn vooral de stofdeeltjes die je ziet. Maar voor het schoonmaken is het van belang om het vet te verwijderen.

Vloeibare schoonmaakmiddelen bestaan dan ook altijd uit vetoplossers zoals zepen, alcoholen en ammoniak. Met een schoonmaakdoek gedrenkt in een sopje neem je het vet weg. Voor een deurpost kan het hierbij blijven, maar bij een ruit niet: hoe schoon het sopje ook is, je blijft altijd de zeepresten zien. Ook naspoelen met schoon water helpt niet: je ziet dan de opgedroogde druppels – in drinkwater zijn altijd wat zouten opgelost. Naspoelen met gedestilleerd of gedemineraliseerd water is een oplossing, maar in de praktijk zit er niets anders op dan de druppels weg te zemen of te wissen, het liefst met water waarin een scheutje spiritus zit om het water te `ontspannen'. In tegenstelling tot zeep verdampt spiritus.

Schoonmaken met een microvezeldoekje heeft niets met deze huishoudchemie te maken. De chemie van het schoonmaken zit in het doekje zelf. Microvezeldoekjes bestaan uit een weefsel van polyester en nylon, waarin het weefsel extreem fijn versponnen is. Dat is aan de buitenkant niet te zien en zelfs niet onder een vergrootglas. Alleen onder een microscoop is zichtbaar dat een draad bestaat uit scherpe polyesterdeeltjes en kwastachtige nylondraden. Deze uiterst fijne draden vormen samen een zeer groot oppervlak, veel groter dan het oppervlak van een katoenen doek. Hoe groter het oppervlak, hoe meer vuil ermee geabsorbeerd kan worden. Dat is het eerste deel van het geheim achter deze wonderdoekjes.

Maar er is meer aan de hand. Microvezeldraden bestaan uit een kern van lipofiel nylon, dat wil zeggen nylon dat graag vetten vasthoudt. Daaromheen zitten scherpe, raspende polyestervezels die juist eerder water vasthouden. Schoonmaken met een microvezeldoekje is dan ook niets anders dan het vet losraspen met de polyestervezels, waarna deze vetdeeltjes worden gebonden door de nylonvezels. Het doet een beetje denken aan een schuursponsje, maar dan op microniveau.

In de praktijk is `klamvochtig' schoonmaken het effectiefst, maar licht verontreinigde oppervlakken zijn ook met een droog microvezeldoekje schoon te maken. Uitspoelen van een microvezeldoekje heeft niet zoveel zin: het vet blijft toch in het weefsel zitten. Een vervuilde microvezeldoek krijg je alleen schoon in de was, het liefst op 60 graden. Gebruik geen wasverzachter. Die blijkt in het doekje te gaan zitten, waardoor de werkzaamheid sterk achteruitgaat.

Een microvezeldoekje is iets duurder dan een gewone katoenen schoonmaakdoek, maar je hebt geen schoonmaakmiddel meer nodig. En schoonmaken gaat een stuk sneller. In de jaren '90 werden de eerste microvezeldoekjes als `wonderdoekjes' aan de man gebracht in `house parties' zoals voor tupperware. Nu de prijs daalt – ze worden al aangeboden voor onder de 2 euro – winnen ze snel aan populariteit. Binnenkort is de microvezeldoek synoniem met schoonmaakdoek.

biersma@nrc.nl