`Je kunt kernenergie niet uitsluiten'

Nederland krijgt lof van het IEA over de liberalisering van de energiemarkt. Alleen de procedures rond vergunningen voor windmolens mogen korter.

Acht jaar. Dat is de tijd die er ligt tussen de plannen op de tekentafel en het draaien van de wieken. Een windmolenpark aanleggen is in Nederland een tijdrovende zaak, voornamelijk door de vergunningenprocedures. Energiebedrijven klagen hier al jaren steen en been over.

Gisteren kregen ze bijval van het Internationaal Energie Agentschap (IEA), de in Parijs gevestigde energiedenktank van de OESO. Directeur Claude Mandil was persoonlijk naar Den Haag afgereisd om de vierjaarlijkse in-depth review van het Nederlandse energiebeleid te presenteren en die officieel aan te bieden aan minister Brinkhorst van Economische Zaken.

Mandil lacht enigszins besmuikt als hij zijn kritische opmerking plaatst, alsof het de gast niet past om zijn gastheren al te zeer de mantel uit te vegen. ,,Maar acht jaar is echt te lang. De vergunningenprocedures zijn niet meer van deze tijd, dat moet sneller.''

Een andere aanbeveling van het IEA-rapport is de splitsing van de Gasunie in een transportbedrijf van de staat (dat de pijpleidingen en installaties beheert) en twee concurrerende handelsbedrijven. Een poging daartoe mislukte vorig jaar toen de deelnemende partijen de staat (50 procent), Shell (25 procent) en ExxonMobil (25 procent) het na vier jaar onderhandelen niet eens konden worden over het aandelenbezit. Mandil riep Brinkhorst op de besprekingen hierover te hervatten, want de enorme marktdominantie van de Gasunie op de Nederlandse markt zal niet lang meer door Europa goedgekeurd worden.

Positiviteit overheerst echter in het IEA-rapport. Nederland is, kort samengevat, goed bezig. Er is onder meer lof voor de uitvoering van het Kyoto-akkoord, voor de aandacht voor energiezekerheid, en voor de liberalisering van de energiemarkt.

In het rapport wordt met geen woord gerept over de afsplitsing van de netten van de energiebedrijven, een beslissing die hier tot felle discussies heeft geleid.

,,Het maakt ons niet uit hoe de scheiding van netten en energielevering gebeurt, alleen juridisch of door in te grijpen in de eigendom. Als het maar effectief gebeurt, want scheiding van distributienet en leverancier is de hoeksteen van iedere liberalisering. Gelijke markttoegang voor iedere partij.''

Is die scheiding in alle landen even goed geregeld?

,,Helaas niet. We zijn lang niet over alle landen tevreden, al noem ik nu liever geen namen.''

Frankrijk?

,,Onder andere, maar de discussie over de gedeeltelijke privatisering van Électricité de France en Gaz de France is daar nu wel losgebarsten. Het moeten normale ondernemingen worden, en daarbij loopt de regering tegen veel weerstand op. Het is een spannende tijd.''

Een van uw aanbevelingen is om een voorspelbaar beleid ten aanzien van kernenergie te voeren. Beschouwt u kernenergie als onvermijdelijk?

,,Bij de discussie over kernenergie gaat het niet alleen om economische argumenten, het is ook een uitermate gevoelig onderwerp. Het staat ieder land vrij om niet voor kernenergie te kiezen, dat zullen wij niemand ooit kwalijk nemen. Dat gezegd zijnde: de uitdagingen waar de wereld voor staat om én economische groei te bereiken, én de energievoorziening zeker te stellen, én de schade voor het milieu te beperken, zijn gigantisch. In zo'n situatie kun je geen enkele energiebron a priori uitsluiten.''