Irak: gijzelaars vrij, mariniers VS gedood

De dag na de vervroegde machtsoverdracht van gisteren aan het Iraakse interim-regime zijn in Irak drie Turkse gijzelaars door hun ontvoerders vrijgelaten en drie Amerikaanse mariniers bij een bomaanslag in Bagdad gedood.

Voorts zond een Arabisch televisiestation een video-opname uit van wat volgens de makers de executie van een ontvoerde Amerikaanse militair was. De Amerikaan, Keith Maupin, verdween in april. Op de opname is te zien dat een gemaskerde man een schot afvuurt op een man die slechts op de rug wordt getoond. Volgens het Amerikaanse leger is er geen bevestiging dat het om Maupin gaat.

De vrijlating van de drie Turken werd eerst door een Arabisch televisiestation gemeld en vervolgens door de Turkse regering bevestigd. Een groep die door de Jordaanse terrorist Abu Musab al-Zarqawi zou worden geleid, Tawhid en Jihad, had met hun onthoofding gedreigd als de Turkse bedrijven waarvoor zij werkten zich niet uit Irak terugtrokken. Bij nader inzien werden zij volgens een videoboodschap ,,omwille van de Turkse moslims'' vrijgelaten. Turkije had de eis van de groep verworpen. Een groep die zich de Islamitisch Antwoord Beweging noemt heeft de onthoofding van een Amerikaanse marinier in haar handen aangekondigd.

De drie Amerikaanse mariniers vonden de dood in het westen van Bagdad toen een bom langs de weg ontplofte op het moment dat zij in hun pantservoertuig passeerden. Zij begeleidden een konvooi. Sinds president Bush de gevechtsfase van de oorlog in Irak op 1 mei voor beëindigd verklaarde, zijn in totaal 633 Amerikaanse militairen in actie om het leven gekomen.

Gisteravond herstelde Washington de diplomatieke relaties met Irak. De VS verbraken de banden in 1990, tijdens de crisis rond de Iraakse bezetting van Koeweit. Tegelijk arriveerde in Bagdad de nieuwe Amerikaanse ambassadeur, de voormalige VN-ambassadeur John Negroponte. Hij vervangt Paul Bremer, de man die tot gisterochtend de hoogste Amerikaanse civiele bestuurder in Irak was, die meteen na de machtsoverdracht aan de interim-regering is vertrokken. Negroponte leidt de grootste Amerikaanse ambassade in de wereld met 1.700 employés van wie circa 1.000 Amerikanen.

Volgens interim-premier Iyad Allawi zullen de Amerikanen morgen ex-president Saddam Hussein en enkele van diens vroegere medestanders juridisch overdragen aan de Iraakse autoriteiten. Saddam en de anderen blijven echter nog in feitelijke hechtenis van de Amerikaanse troepen in Irak tot de Iraakse veiligheidsdiensten in staat zijn te garanderen dat hij niet zal ontsnappen of worden vermoord, aldus Amerikaanse functionarissen.