Hof staat verbieden van hoofddoek toe

Turkije mag meisjes die een hoofddoek dragen de toegang ontzeggen tot universiteiten. Dat heeft het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg vanmorgen bepaald.

De zaak was aangespannen door twee Turkse studenten die weigerden hun hoofddoek af te doen. Omdat ze daardoor het terrein van de universiteit niet mochten betreden konden ze hun studie niet afronden. Volgens de meisjes is het verbod een inbreuk op hun vrijheid van godsdienst. Advocaten van de Turkse staat onderstreepten juist dat de Turkse definitie van secularisme met zich meebrengt dat grenzen worden gesteld aan de beleving van godsdienst op plekken die verband houden met de overheid. Behalve op universiteiten mag de hoofddoek bijvoorbeeld ook niet gedragen worden in het Turkse parlement.

De uitspraak van het Hof is niet alleen van belang voor Turkije. Ook in een aantal andere Europese landen speelt de kwestie van de hoofddoek. Zo heeft het Franse parlement een wet aangenomen die het dragen van `opzichtige religieuze symbolen', binnen het onderwijs door zowel leerlingen als leraren verbiedt. In Duitsland hebben conservatieve deelstaten, zoals Baden-Württemberg en Beieren, het dragen van een hoofddoek door docenten verboden. Het Constitutionele Hof heeft ingestemd met zo'n verbod, omdat leraren in overheidsdienst zijn.

De kwestie van de hoofddoek is in Turkije al sinds het ontstaan van de Republiek een emotioneel zeer beladen kwestie. Atatürk, de vader van de Republiek, had een afkeer van de hoofddoek omdat hij die zag als symbool van wat hij beschouwde als de achterlijkheid van het land.

In 1999 veroorzaakte Merwe Kavakçi groot oproer in Turkije door een hoofddoek te dragen tijdens de beëdigingsceremonie in het Turkse parlement. Met name de toenmalige premier Ecevit raakte zo overstuur dat hij schreeuwde dat Kavakçi direct de volksvergadering uit moest.

Binnen de huidige regering wordt genuanceerder over de kwestie gedacht. De AK-partij van premier Erdogan noemt zich conservatief, maar heeft een deel van haar wortels in de moslim-fundamentalistische familie in Turkije. De echtgenote van Erdogan weigert haar hoofddoek af te doen en wordt mede daarom vrijwel nooit door de streng-seculiere president Sezer op officiële gelegenheden uitgenodigd. Zo werd Erdogan zondag nog op het diner dat Sezer de buitenlandse gasten van de NAVO-top aanbood begeleid door een (niet-gesluierde) vertaalster en niet door zijn echtgenote.