Bush en Blair juichen machtsoverdracht in Irak toe

De Amerikaanse president Bush en de Britse premier Blair, de leiders van de oorlog tegen Saddam Hussein, hebben gistermiddag op een gezamenlijke persconferentie tijdens de NAVO-top in Istanbul de vervroegde machtsoverdracht in Irak verwelkomd. ,,De Iraakse burgers hebben hun land terug'', zei Bush.

De Amerikaanse president sprak van ,,een dag van grote hoop voor Irakezen en een dag die terroristische vijanden nooit hoopten mee te maken''. ,,We hebben ons woord gehouden gehouden'' om vrijheid en een nieuwe regering aan het Iraakse volk te geven, zei hij. ,,We hebben beloofd een gevaarlijk regime te beëindigen, de onderdrukten te bevrijden en soevereiniteit te herstellen'', aldus Bush in Istanbul.

Amerikaanse regeringsfunctionarissen zeiden dat de soevereiniteitsoverdracht twee dagen was vervroegd om een voorzien bloedbad op woensdag voor te zijn. Hoewel de Amerikaans-Britse bezetting nu voorbij is, zijn er nog 160.000 internationale militairen in Irak, onder wie 138.000 Amerikaanse. ,,Het Iraakse volk moet horen, luid en duidelijk, dat ze onze vriendschap en steun hebben, hoe zwaar het ook wordt'', zei Bush.

De NAVO-leiders besloten gisteren dat de NAVO Irak zal helpen bij de opleiding van het leger, al is Frankrijk tegen een formele NAVO-rol in Irak. Frankrijk wil de trainingen buiten Irak uitvoeren. ,,Ik geloof niet dat het een missie van de NAVO is om in Irak te interveniëren'', zei de Franse president Chirac op een persconferentie.

De Britse premier Blair begroette het moment waarop ,,democratie de dictatuur vervangt, waarop vrijheid repressie vervangt, en waarop alle burgers van Irak kunnen uitkijken naar de mogelijkheid van en de hoop op een Irak dat oprecht de toekomst voor mensen veilig stelt''. Blair verschilde van mening met Bush over de vraag of de internationale ruzie over de oorlog in Irak voorbij is. ,,Het heeft geen zin voor ons om hier te staan en te zeggen: weet je, alle eerdere meningsverschillen zijn verdwenen. Ze zijn niet verdwenen'', zei Blair. Bush zei vorige week na een top met de Europese Unie: ,,De bittere meningsverschillen over de oorlog zijn voorbij.''

Bush zei gisteren dat de Iraakse interim-regering wellicht harde maatregelen zal moeten nemen om het gewelddadige verzet in het land aan te pakken. ,,Hij zal wellicht harde veiligheidsmaatregelen nemen tegen Zarqawi'', zei Bush. Hij doelde op de Jordaanse militant Abu Musab al-Zarqawi, die de Verenigde Staten verantwoordelijk houden voor de golf van ontvoeringen, onthoofdingen en bomaanslagen in de aanloop naar de soevereiniteitsoverdracht. ,,Zarqawi is de man die mensen op tv onthoofdt. Hij is de persoon die zelfmoordenaars opdracht geeft om vrouwen en kinderen te vermoorden.''

Bush zei dat de geweldplegers ,,Iraks democratie niet kunnen voorkomen''. ,,Ze kunnen onze legers niet in de pan hakken. Wat ze wel kunnen is op jullie tv-schermen verschijnen en voor jullie tv-camera's verschijnen en iemands hoofd afhakken om ons af te schrikken en laten terugtrekken. Dat is hun sterkste wapen'', zei Bush.

Amerikaanse functionarissen zeiden gisteren optimistisch te zijn dat de vervroegde machtsoverdracht de positie van de interim-regering zal versterken om het geweld en het terrorisme in Irak aan te pakken. Na een week van overleg had interim-premier Allawi zondag tegen Amerikaanse functionarissen gezegd klaar te zijn om het bewind over te nemen, met de bedoeling dat het hem meer armslag zou geven bij de aanpak van het geweld. Bush hoorde zondag van de vervroegde machtsoverdracht.