`Burgemeesters toch allemaal in 2006 gekozen'

Het kabinet houdt vast aan zijn voornemen om alle burgemeesters in 2006 ineens direct door de bevolking te laten kiezen. Dat blijkt uit het concept-wetsvoorstel dat minister De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) vandaag voor advies naar de Raad van State heeft gestuurd.

Daarmee geeft De Graaf niet toe aan de wens van de meerderheid van de Tweede Kamer en het lokaal bestuur om de invoering langzamer te laten verlopen.

De Graaf toont zich ook niet bereid te praten over alternatieven waarin de burgemeester en gemeenteraad niet tegelijk worden gekozen. Hij noemde dat vanmorgen `onbespreekbaar'. ,,Als de burgemeester niet tegelijk met de raad wordt gekozen, kan je hem net zo goed niet kiezen.'' Gelijktijdige verkiezingen zijn voor het kabinet `essentieel', aldus De Graaf.

Onder meer CDA, PvdA en VVD hadden voorgesteld de zittende burgemeesters eerst hun termijn te laten uitdienen voordat er direct gekozen burgemeesters komen. Het CDA houdt daaraan vast, zegt Kamerlid Spies. ,,De minister zet de deur maar op een heel klein kiertje. De stabiliteit van het lokaal bestuur is hier in het geding.''

De minister is echter alleen bereid met de Kamer te spreken over één tussenvorm, die hij vanmorgen zelf overigens meteen ,,onwenselijk'' noemde. In dat geval zou circa de helft van de burgemeesters in 2006 worden gekozen en de andere helft in 2010, als er opnieuw raadsverkiezingen zijn. Criterium voor het bepalen van de datum zou dan het moment zijn waarop de termijn van de benoemde burgemeester verloopt.

De Graaf acht deze optie wel mogelijk, maar niet verstandig, zo zei hij vanmorgen. ,,Niemand is gebaat bij veranderingen waar we heel lang over doen. Dan verkeert het gemeentebestuur alleen maar langer in transitie en instabiliteit.'' Het CDA vindt deze argumenten ,,niet overtuigend'', aldus Spies vanmiddag. Het CDA wijst deze tussenvorm af.

In het concept-wetsvoorstel stelt De Graaf verder voor niet langer de tweede, maar de eerste ronde van de burgemeestersverkiezingen samen te laten vallen met de raadsverkiezingen. Daarmee geeft hij toe aan de wensen van het lokaal bestuur. De Graaf acht het echter een nadeel dat burgemeesters daardoor als gekozen `regeringsleider' een paar weken buitenspel kunnen staan bij informeel formatieoverleg over het college. De Vereniging Nederlandse Gemeenten acht de handreikingen van het kabinet onvoldoende.