VS dragen macht aan Iraakse regering over

De Amerikaanse bezettingsmacht heeft vanochtend, twee dagen eerder dan gepland, de soevereiniteit overgedragen aan de Iraakse interim-regering.

De versnelde overdracht is een ogenschijnlijke poging het Iraakse verzet te verrassen, in de hoop meer geweld te voorkomen. Iraakse extremisten hebben de afgelopen week het aantal aanslagen en ontvoeringen opgevoerd. Daarbij zijn honderden Irakezen omgekomen. Verwacht werd dat die aanslagen de komende dagen, vooruitlopend op de voor woensdag geplande overdracht, zouden toenemen.

Het document waarmee de machtsoverdracht formeel van kracht werd is vanochtend overgedragen door Paul Bremer, de Amerikaanse civiele bestuurder voor Irak, aan opperrechter Mahdi al-Mahmood.

Dat gebeurde tijdens een kleine ceremonie binnen de zwaar beveiligde Groene Zone in de Iraakse hoofdstad Bagdad. De overdracht werd bijgewoond door slechts een handvol Iraakse en Amerikaanse functionarissen. Bremer nam ongeveer een jaar geleden de macht in handen in Irak.

De Iraakse interim-premier Iyad Allawi sprak van ,,een historische dag'' en voegde daar aan toe geen zorgen te hebben over het aanhoudende geweld in het land. ,,We zijn van mening dat we in staat zijn de veiligheidssituatie onder controle te krijgen'', aldus Allawi.

Bremer heeft Irak onmiddellijk met een Amerikaanse militair toestel verlaten. Hij zou zijn vergezeld door enkele van zijn naaste medewerkers, onder wie coalitiewoordvoerder Dan Senor.

De Amerikaanse president Bush maakte tijdens de NAVO-top in Turkije het moment van de overdracht slechts kenbaar aan de Britse premier Tony Blair. Daarbij keek Bush op zijn horloge, om zeker te zijn dat de overdracht had plaatsgehad, en sprak hij met zijn hand voor zijn mond enkele woorden met premier Blair die hij de hand reikte. Op de achtergrond keek de Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld stralend toe.

Bush zou gisteren op de hoogte zijn gebracht door de interim-regering dat zij klaar was voor een vroegtijdige overdracht. Allawi had toen kenbaar gemaakt dat zijn regering de bedreigingen van ,,de veiligheid onder controle meende te kunnen krijgen. Want die dreiging is duidelijk toegenomen in de aanloop naar 30 juni'', aldus een Amerikaanse regeringsfunctionaris. De vervroegde overdracht is de afgelopen week al onderwerp van gesprek geweest.

Hoewel de nieuwe interim-regering de volledige soevereiniteit heeft gekregen, heeft zij een beperkt mandaat. Dat is het gevolg van de specifieke eisen van de shi'itische meerderheid die alleen onder die voorwaarde wenste samen te werken met een ongekozen regering.

De belangrijkste taak van de interim-regering beperkt zich tot de voorbereiding van de Iraakse verkiezingen die voor 31 januari 2005 moeten plaatshebben. Gedurende die periode zullen zij ook nauw samenwerken met de coalitietroepen die onder leiding blijven van het Amerikaanse leger.

Theoretisch mag de nieuwe regering de internationale troepenmacht naar huis sturen. De kans dat dit zal gebeuren is zo goed als afwezig omdat de interim-regering voor haar veiligheid sterk van die troepen afhankelijk is.

Alle Iraakse interim-ministers zouden naar verluidt later vandaag worden beëdigd.

SOEVEREINITEIT: pagina 5