Heldere solo van Muilu verrast op ITs festival

Bloedserieus komt Eeva Muilu ineens op met een toeter aan haar mond en paradeert tetterend met hoge passen in hoekige patronen. Zo bezweert ze het militante mannengebral dat uit een recorder klinkt. Eerder demonstreerde ze hoe ze haar gehele lichaam kan laten glimlachen en hoe Schopenhauers scepsis bij haar leidt tot onaffe, lusteloze gebaren. Terwijl ze haar solo Too many voices for one nog zo energiek begon, door zich keihard op de grond te laten vallen en dan door te stuiteren.

Hoe Muilu als enige van de Finse Theateracademie op het festival terechtkwam, weet ik niet, maar verrassend is haar solo wel. Hard en extravert kan ze zijn, maar ook zacht en ingetogen. In haar heldere, performance-achtige solo koppelt ze diepzinnige gedachten aan grappig grillige invallen. Haar talent ontging de jury van de ITs Award niet: ze kreeg een eervolle vermelding en mag in 2005 terugkomen met nieuw werk.

Het Nederlandse choreografenduo Diane Elshout en Frank Händeler kreeg van ITs opdracht om met vijf leerlingen van de dansacademies te Amsterdam, Arnhem, en Rotterdam en vijf Braziliaanse leerlingen uit Salvador een project uit te werken. Youmefication gaat over hoe eenieder zich verhoudt tot zijn eigen en andermans cultuur. Salvador – hoofdstad van deelstaat Bahia, waar het project werd voorbereid – is zelf een sprekend voorbeeld van een gemengde cultuur: het katholicisme versmolt er met de Afrikaanse Yoruba godsdienst tot `candomblé'.

Youmefication opent met een beeld van een spirituele ceremonie. Een Nederlandse studente danst in een wijde, witte hoepeljurk een sensuele draaidans als een zwarte candomblé priesteres. Maar in plaats van zelf in trance te raken en te vallen, verbergt ze onder haar jurk een stel dansers, die schokken en rillen alsof ze in trance zijn. De opening is tevens het beste uit Youmification. Zoals vaker kunnen Elshout en Händeler geen keuzes maken of strakke regie voeren. Ze laten de studenten verzuipen in een wandbreed decor met filmbeelden van een druk plein te Salvador. De scène duurt veel te lang, en eindigt dan abrupt met een carnavaleske verkleedpartij. De studenten komen in deze bonte show niet tot hun recht. Dat is jammer; zo'n bijzonder project had toch tot meer kunnen leiden.

P.A.R.T.S. was met twee programma's goed aanwezig op ITs. Ik zag het tweede programma van de Brusselse opleiding die Anne Teresa de Keersmaker in 1995 mede initieerde, en die is uitgegroeid tot een prestigieuze opleiding voor hedendaagse dans. In dit programma gaven tweedejaars acte de présence in het groepswerk Scot Material: een kundig uitgevoerde, wat droge recycling van een stuk van William Forsythe, een van de choreografen wiens stijl en visie wordt bestudeerd.

Je kunt zien dat de meeste studenten al een ander diploma op zak hebben voor ze zich bij P.A.R.T.S. aandienen, want ze staan erg overtuigend op het podium. Het eigen werk bestond uit een solo en vier duetten, vanuit een uniform kader gebracht – dus geen bijzonder licht of decor, zodat de aandacht bij het werk blijft. In deze etudes valt op hoe goed de studenten ruimte, tijd, intensiteit, samenspel, dynamiek kunnen hanteren. Mooi was hoe Timea Maday en Yentl De Werdt als kleurdruppels in een lavalamp met elkaar versmolten en fenomenaal was de laconieke `billen-tril-dans' van Chloë Attou en Milan Herich, gevolgd door een traag hangduet en een speelse snelle-wissel dans. Puntige studies en tot in de perfectie uitgevoerd.

ITs festival: 1. P.A.R.T.S.. 2. Youmification. 3. Two many Voices for One. Gezien: 24, 25, 26/6. Nes Theaters Amsterdam. Ten dele nog te zien Beursschouwburg te Brussel: 30/6 t/m 3/7. Inl.: www.itsfestival.be