Bush acht Turkije rijp voor EU

De Amerikaanse president Bush vindt dat de Europese Unie direct onderhandelingen met Turkije moet beginnen over de toetreding van het land tot de Unie.

Hij zei dit zaterdag op een persconferentie in Ierland na afloop van de jaarlijkse top tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. In Turkije, waar Bush nu de NAVO-top bijwoont, herhaalde hij zijn pleidooi in het bijzijn van de Turkse premier Erdogan.

In de tuin van Dromoland Castle in de Ierse Midlands stelde Bush dat Turkije ,,voldoet aan de eisen voor het lidmaatschap van de Europese Unie'' en dat de Unie daarom ,,de besprekingen moet beginnen die leiden tot het volwaardig lidmaatschap van Turkije''.

Met zijn uitlatingen, waarvan hij zijn Ierse gastheer Ahern van te voren op de hoogte had gesteld, loopt Bush ver vooruit op het besluit dat de regeringsleiders van de Europese Unie eind dit jaar moeten nemen. Dan zullen zij op basis van een rapport van de Europese Commissie dat dit najaar verschijnt, moeten oordelen of Turkije inderdaad voldoet aan alle voorwaarden om de toetredingsonderhandelingen te beginnen. De zogeheten `Kopenhagen-criteria' die gelden voor elk land dat lid wil worden van de EU schrijven onder andere voor dat de aanvrager moet beschikken over stabiele instellingen die democratie, rechtsorde, naleving van mensenrechten en bescherming van minderheden waarborgen. Juist op dit punt bestaan binnen de EU aarzelingen, terwijl in diverse lidstaten ook de weerstand onder de bevolking groeit tegen Turkije als volwaardig EU-lid.

De toetreding van Turkije is één van de belangrijkste besluiten die onder het EU-voorzitterschap van Nederland, dat donderdag begint, genomen moeten worden. Premier Balkenende zei gisteren naar aanleiding van Bush' uitlatingen dat er maar één maatstaf is voor het beginnen van gesprekken met Turkije en ,,dat is de vraag of het land voldoet aan onze criteria''. Volgens hem doen de opmerkingen van president Bush ,,daar niets aan toe of af''.

President Bush meent dat aan die criteria al wordt voldaan getuige zijn opmerkingen in Ankara waar hij Turkije neerzette als voorbeeld hoe een islamitisch land de democratie kan omarmen en zaken als vrijheid en de rechtsstaat weet te waarborgen.

De Italiaanse premier Berlusconi heeft zich gisteren eveneens uitgesproken voor de EU-toetreding van Turkije. Volgens hem zou de Unie een ,,historische en tragische fout'' maken als zij de deuren voor Turkije zou sluiten.