VN-experts willen naar Guantánamo

De leden van de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties willen toegang tot gevangenissen in Irak, Afghanistan en op Guantánamo Bay op Cuba waar de Verenigde Staten vermeende terroristen gevangen houden.

In een ongebruikelijke gezamenlijke verklaring schrijven de 31 mensenrechtendeskundigen, onder wie de Nederlandse VN-gezant voor martelingen Theo van Boven, een ,,unaniem verlangen'' te hebben om te onderzoeken of in de detentiecentra de internationale mensenrechtennormen wel worden gehandhaafd. De brief is gestuurd aan de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, en de Veiligheidsraad.

De deskundigen zeggen bezorgd te zijn over de omstandigheden waarin de terreurverdachten worden vastgehouden. De stap volgt na ,,een aantal ontwikkelingen over de status, condities van detentie en behandeling van gevangenen op specifieke lokaties die de internationale gemeenschap hebben gealarmeerd'', zo schrijft de groep. Vermoedelijk bedoelen de experts hiermee de misstanden in de Abu-Ghraibgevangenis nabij Bagdad.

De 31 benadrukken dat ze ,,elk binnen het raamwerk van zijn of haar mandaat'' de zaak willen onderzoeken. Elke mensenrechtendeskundige werkt op een eigen terrein. Het is voor het eerst dat ze menen dat deze samenkomen.

Het is onwaarschijnlijk dat de ze een snel antwoord zullen krijgen op hun verzoek. Van Boven zei gisteren dat VN-gezanten al eerder om toegang hadden gevraagd tot de Amerikaanse marinebasis Guantánamo Bay, waar sinds januari 2002 595 vermeende Al-Qaedastrijders vast zitten. Het antwoord van de VS was niet toeschietelijk, aldus Van Boven. Hij gaf wel aan dat de VN de VS er niet uitpikte, en benadrukte dat hij begin dit jaar nog concludeerde dat er in 80 landen werd gemarteld.